🚗 Eksantrik Mili Pozisyon Sensörü ve Krank Mili Pozisyon Sensörü Arasındaki Fark Nedir?
Otomotiv dünyasında motorun düzgün çalışması için hayati öneme sahip iki sensör bulunur: Eksantrik Mili Pozisyon Sensörü (CMP) ve Krank Mili Pozisyon Sensörü (CKP). Her ikisi de motor kontrol ünitesine (ECU) kritik bilgiler sağlar, ancak farklı görevleri yerine getirirler. Bu yazıda, bu iki sensör arasındaki temel farkları inceleyeceğiz.
⚙️ Temel Görevler ve İşlevler
- 📍 Eksantrik Mili Pozisyon Sensörü (CMP):
CMP, eksantrik milinin konumunu ve hızını izler. Bu bilgi, ECU'nun yakıt enjeksiyon zamanlamasını ve ateşleme zamanlamasını doğru bir şekilde ayarlamasına yardımcı olur. Özellikle sıralı yakıt enjeksiyon sistemlerinde, hangi silindirin ateşleme zamanının geldiğini belirlemek için CMP sinyali kullanılır.
- 📍 Krank Mili Pozisyon Sensörü (CKP):
CKP, krank milinin konumunu ve hızını izler. Bu bilgi, ECU'nun motor devrini (RPM) hesaplamasına ve ateşleme/yakıt enjeksiyon zamanlamasını kontrol etmesine olanak tanır. CKP sinyali olmadan, motorun çalışması mümkün değildir.
🛠️ Çalışma Prensibi
- 📍 CMP Çalışma Prensibi:
Genellikle Hall etkisi sensörü veya manyetik sensör kullanır. Eksantrik mili üzerinde bulunan bir hedef tekerlek (genellikle bir veya daha fazla çıkıntıya sahip) sensörün önünden geçerken, sensör bir sinyal üretir. Bu sinyal, ECU'ya eksantrik milinin konumu hakkında bilgi verir.
- 📍 CKP Çalışma Prensibi:
Benzer şekilde, Hall etkisi sensörü veya manyetik sensör kullanır. Krank mili üzerinde bulunan bir hedef tekerlek (genellikle dişli bir çark) sensörün önünden geçerken, sensör bir sinyal üretir. Bu sinyal, ECU'ya krank milinin konumu ve hızı hakkında bilgi verir.
⚠️ Arıza Belirtileri
- 📍 CMP Arıza Belirtileri:
- 🔥 Zor marş veya motorun hiç çalışmaması
- 📉 Motor performansında düşüş
- ⛽ Yakıt verimliliğinde azalma
- ⚠️ Motor arıza lambasının yanması
- 📍 CKP Arıza Belirtileri:
- 🚫 Motorun hiç çalışmaması (en yaygın belirti)
- 💨 Motorun stop etmesi
- ⚠️ Motor arıza lambasının yanması
- ⚙️ Düzensiz rölanti
🔍 Özet Tablo
Aşağıdaki tablo, CMP ve CKP arasındaki temel farkları özetlemektedir:
- 📝 Sensör: Eksantrik Mili Pozisyon Sensörü (CMP)
- 🎯 Görevi: Eksantrik milinin konumunu ve hızını izlemek
- 🔑 Fonksiyonu: Yakıt enjeksiyon ve ateşleme zamanlamasını ayarlamak
- 🚦 Arıza Belirtileri: Zor marş, performans düşüşü, yakıt verimliliğinde azalma
- 📝 Sensör: Krank Mili Pozisyon Sensörü (CKP)
- 🎯 Görevi: Krank milinin konumunu ve hızını izlemek
- 🔑 Fonksiyonu: Motor devrini hesaplamak, ateşleme/yakıt enjeksiyon zamanlamasını kontrol etmek
- 🚦 Arıza Belirtileri: Motorun çalışmaması, stop etme, düzensiz rölanti
💡 Sonuç
Eksantrik Mili Pozisyon Sensörü ve Krank Mili Pozisyon Sensörü, modern bir otomobil motorunun düzgün çalışması için birlikte çalışan iki önemli bileşendir. Her ikisi de ECU'ya kritik bilgiler sağlar, ancak farklı görevleri yerine getirirler. CMP, yakıt enjeksiyon ve ateşleme zamanlamasını optimize ederken, CKP motorun temel çalışma parametrelerini (devir, konum) belirler. Arıza durumunda, her iki sensörün de benzer belirtiler göstermesi nedeniyle doğru teşhis önemlidir.
