Elektroliz, elektrik enerjisi kullanarak kimyasal bir reaksiyonu başlatma işlemidir. Yani, normalde kendiliğinden gerçekleşmeyen bir kimyasal değişimi, elektrik akımı yardımıyla zorla yapıyoruz diyebiliriz.
Elektroliz için bir elektrolitik hücreye ihtiyacımız var. Bu hücrede:
Elektrotlar elektrolite daldırılır ve güç kaynağına bağlanır. Güç kaynağı, elektrotlardan birini pozitif (anot), diğerini negatif (katot) yapar.
İyonlar, elektrolit içinde serbestçe hareket eden yüklü parçacıklardır. Pozitif iyonlar (katyonlar) katoda doğru hareket ederken, negatif iyonlar (anyonlar) anoda doğru hareket eder.
Elektrotlarda, iyonlar elektron alışverişi yaparak nötr atomlara veya moleküllere dönüşür. Bu elektron alışverişi, kimyasal reaksiyonun gerçekleşmesini sağlar.
Elektroliz, birçok farklı alanda kullanılır:
Suyun elektrolizi, elektrolizin en basit örneklerinden biridir. Suya az miktarda bir elektrolit (örneğin, sodyum sülfat) eklenir ve elektrotlar suya daldırılır.
Katotta (negatif elektrot):
2H+(aq) + 2e- → H2(g) (Hidrojen gazı oluşur)
Anotta (pozitif elektrot):
2H2O(l) → O2(g) + 4H+(aq) + 4e- (Oksijen gazı oluşur)
Sonuç olarak, katotta hidrojen gazı, anotta oksijen gazı toplanır. Suyun elektrolizi, suyun elementlerine ayrışmasını sağlar.