⚖️ Fiil Ehliyeti Nedir?
Fiil ehliyeti, bir kişinin kendi davranışlarıyla haklar edinebilme ve borçlar altına girebilme yeteneğidir. Medeni Hukukumuzda, bir kimsenin fiil ehliyetine sahip olabilmesi için üç temel şartın bir arada bulunması gerekir:
- 🧠 Ayırt Etme Gücüne Sahip Olmak: Kişinin, yaptığı işlemlerin anlamını ve sonuçlarını anlayabilme yeteneğidir.
- 🔞 Ergin Olmak: Türk Medeni Kanunu'na göre erginlik yaşı 18'dir.
- 🚫 Kısıtlı Olmamak: Kişinin mahkeme kararıyla fiil ehliyetinin sınırlandırılmamış olmasıdır.
📜 Fiil Ehliyetinin Hukuki Sonuçları
Fiil ehliyetine sahip olan bir kişi, hukuki işlemleri kendi başına yapabilir ve bu işlemlerden doğan hak ve yükümlülüklerden sorumlu olur. Fiil ehliyetinin hukuki sonuçları şunlardır:
🙋 Tam Ehliyetliler
Tam ehliyetliler, yukarıda belirtilen üç şarta da sahip olan kişilerdir. Bu kişiler, her türlü hukuki işlemi serbestçe yapabilirler.
- ✅ Hukuki İşlem Yapabilme: Alım satım, kira sözleşmesi, bağış gibi her türlü hukuki işlemi yapabilirler.
- 🤝 Sorumluluk: Yaptıkları işlemlerden doğan borçlardan şahsen sorumludurlar.
- 🏛️ Dava Ehliyeti: Kendi adlarına dava açabilir ve davalı olabilirler.
🔞 Sınırlı Ehliyetliler
Sınırlı ehliyetliler, ayırt etme gücüne sahip olan ancak ergin olmayan veya kısıtlı olan kişilerdir. Bu kişilerin hukuki işlem yapma yetkileri sınırlıdır.
- 💰 Yasal Temsilcinin İzni: Bazı işlemleri yapabilmek için yasal temsilcilerinin (genellikle anne-baba veya vasi) iznine ihtiyaç duyarlar.
- 🎁 Kişiye Sıkı Sıkıya Bağlı Haklar: Evlenme, nişanlanma, vasiyetname düzenleme gibi kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları kullanabilirler.
- ⚖️ Sorumluluk: Yasal temsilcilerinin izniyle yaptıkları işlemlerden sorumludurlar.
⛔ Ehliyetsizler
Ehliyetsizler, ayırt etme gücüne sahip olmayan kişilerdir. Bu kişiler, hukuki işlem yapamazlar ve yaptıkları işlemler geçersizdir.
- ❌ Hukuki İşlem Yapamama: Yaptıkları işlemler kendilerini bağlamaz.
- 🛡️ Sorumsuzluk: Hukuki işlemlerinden dolayı sorumlu tutulamazlar.
- 🧑⚖️ Yasal Temsil: Yasal temsilcileri (vasi) aracılığıyla temsil edilirler.
⚠️ Sınırlı Ehliyetsizler
Sınırlı ehliyetsizler, ayırt etme gücüne sahip olan küçükler veya kısıtlılardır. Bu kişilerin ehliyeti bazı durumlarda sınırlıdır.
- 👦 Kısıtlı İşlemler: Bazı hukuki işlemleri yasal temsilcilerinin izni olmadan yapamazlar.
- ✍️ İzinle Geçerli İşlemler: Yasal temsilcilerinin izniyle yaptıkları işlemler geçerlidir.
- ⚖️ Sorumluluk: Haksız fiillerinden sorumludurlar.
