Fırsat maliyeti, bir kararı verirken vazgeçilen en iyi alternatiftir. Başka bir deyişle, bir şeyi seçtiğimizde, seçmediğimiz en değerli şeyin maliyetidir. Bu maliyet, sadece parasal bir değer olmak zorunda değildir; zaman, enerji veya başka kaynaklar da olabilir.
Yatırım kararlarında fırsat maliyetini değerlendirmek, potansiyel getirileri ve riskleri daha iyi anlamamıza yardımcı olur. İşte yatırım kararlarında fırsat maliyetini nasıl kullanabileceğimize dair bazı örnekler:
Bir ev satın almayı düşünüyorsunuz. Evin maliyeti 500.000 TL ve yıllık emlak vergisi, bakım masrafları gibi giderleri 10.000 TL. Eğer bu parayı gayrimenkule yatırmazsanız, yıllık %15 getiri sağlayan bir yatırım fonuna yatırabilirsiniz.
Bu durumda, gayrimenkul yatırımının fırsat maliyeti yıllık 75.000 TL'dir. Eğer gayrimenkulün yıllık getirisi (kira geliri veya değer artışı) 75.000 TL'den az ise, yatırım fonu daha iyi bir seçenek olabilir.
Bir hisse senedine yatırım yapmayı düşünüyorsunuz. Hisse senedinin potansiyel getirisi %20, ancak riskli bir yatırım. Eğer bu hisseye yatırım yapmazsanız, risksiz devlet tahvillerine yatırım yapabilir ve %10 getiri elde edebilirsiniz.
Bu durumda, hisse senedi yatırımının fırsat maliyeti %10'dur. Hisse senedinin getirisi %20 olsa da, risk faktörünü de göz önünde bulundurarak, devlet tahvillerinin risksiz getirisini de değerlendirmek önemlidir.
Bir yüksek lisans programına katılmayı düşünüyorsunuz. Programın maliyeti 50.000 TL ve 2 yıl sürecek. Bu süre zarfında çalışmayacak ve potansiyel maaş gelirinizden vazgeçeceksiniz. Eğer çalışmaya devam etseydiniz, yıllık 40.000 TL kazanacaktınız.
Bu durumda, yüksek lisans programının fırsat maliyeti 80.000 TL'dir. Yüksek lisans programının size sağlayacağı kariyer fırsatları ve potansiyel maaş artışını bu maliyetle karşılaştırarak, doğru kararı verebilirsiniz.
Fırsat maliyeti, karar verme sürecinde göz önünde bulundurulması gereken önemli bir kavramdır. Yatırım kararlarında, farklı seçeneklerin potansiyel getirilerini ve risklerini değerlendirirken, fırsat maliyetini de hesaba katarak daha bilinçli ve rasyonel kararlar verebilirsiniz.