🛡️ Futures Sözleşmeleri ile Riskten Korunma (Hedging) Nasıl Yapılır?
Futures sözleşmeleri, gelecekte belirli bir tarihte belirli bir varlığı belirli bir fiyattan alma veya satma yükümlülüğü getiren standartlaştırılmış sözleşmelerdir. Riskten korunma (hedging) ise, gelecekteki fiyat hareketlerinden kaynaklanabilecek olası kayıpları dengelemek amacıyla kullanılan bir stratejidir. Futures sözleşmeleri, özellikle emtia üreticileri, tüketicileri ve yatırımcıları için riskten korunma amacıyla yaygın olarak kullanılır.
🎯 Riskten Korunmanın Temel İlkeleri
- 🍎 Riskten Korunma Amacı: Temel amaç, fiyat dalgalanmalarının işletme veya yatırım üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmaktır.
- 🍎 Karşıt Pozisyon Alma: Riskten korunma, korunmak istenen varlığa veya pozisyona karşıt bir pozisyon almayı içerir. Örneğin, buğday üreticisi, buğday fiyatlarındaki düşüşten korunmak için buğday futures sözleşmesi satar.
- 🍎 Temel Risk (Basis Risk): Futures sözleşmesinin fiyatı ile korunmak istenen varlığın fiyatı arasındaki farktır. Bu fark, coğrafi konum, kalite farklılıkları veya teslimat zamanlaması gibi faktörlerden kaynaklanabilir.
🌾 Emtia Üreticileri İçin Riskten Korunma
Emtia üreticileri, ürünlerinin gelecekteki fiyatlarındaki düşüşlerden korunmak için futures sözleşmelerini kullanabilirler.
- 🚜 Örnek: Buğday Üreticisi
Bir buğday üreticisi, hasat zamanında buğday fiyatlarının düşeceğinden endişeleniyorsa, buğday futures sözleşmeleri satarak fiyatları sabitleyebilir. Eğer hasat zamanında buğday fiyatları düşerse, futures sözleşmelerinden elde edilen kar, fiziksel buğday satışından kaynaklanan kaybı telafi eder.
- ⚙️ Nasıl Çalışır?
Üretici, örneğin Aralık vadeli buğday futures sözleşmesi satar. Hasat zamanı geldiğinde, üretici fiziksel buğdayı piyasada satar ve aynı zamanda Aralık vadeli futures pozisyonunu kapatır (geri alır).
🏭 Emtia Tüketicileri İçin Riskten Korunma
Emtia tüketicileri, gelecekteki fiyat artışlarından korunmak için futures sözleşmelerini kullanabilirler.
- ⛽ Örnek: Havayolu Şirketi
Bir havayolu şirketi, yakıt maliyetlerindeki artıştan korunmak için ham petrol futures sözleşmeleri alabilir. Eğer yakıt fiyatları artarsa, futures sözleşmelerinden elde edilen kar, artan yakıt maliyetlerini karşılar.
- 💰 Nasıl Çalışır?
Havayolu şirketi, örneğin Mart vadeli ham petrol futures sözleşmesi alır. İhtiyaç duyduğu zaman geldiğinde, şirket fiziksel ham petrolü piyasadan satın alır ve aynı zamanda Mart vadeli futures pozisyonunu kapatır (satar).
📊 Yatırımcılar İçin Riskten Korunma
Yatırımcılar, portföylerini piyasa riskinden korumak veya belirli bir varlığın fiyat hareketlerinden korunmak için futures sözleşmelerini kullanabilirler.
- 📉 Örnek: Hisse Senedi Portföyü
Bir yatırımcı, hisse senedi portföyünün değer kaybetmesinden endişeleniyorsa, hisse senedi endeksi futures sözleşmeleri satarak portföyünü koruyabilir. Eğer piyasa düşerse, futures sözleşmelerinden elde edilen kar, portföydeki kayıpları telafi eder.
- 📈 Nasıl Çalışır?
Yatırımcı, örneğin S&P 500 endeksi futures sözleşmesi satar. Piyasada düşüş yaşanırsa, yatırımcı futures pozisyonunu kapatır (geri alır) ve kar elde eder.
⚠️ Riskler ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- 💸 Marjin Gereksinimleri: Futures sözleşmeleri, marjin gerektirir. Marjin, pozisyon açmak ve sürdürmek için gereken teminattır. Fiyatlar ters yönde hareket ederse, ek marjin yatırmak gerekebilir.
- ⚖️ Kaldıraç Etkisi: Futures sözleşmeleri yüksek kaldıraç içerir. Bu, küçük fiyat hareketlerinin büyük kazanç veya kayıplara yol açabileceği anlamına gelir.
- 🗓️ Vade Tarihi: Futures sözleşmelerinin belirli bir vade tarihi vardır. Vade tarihinde, sözleşme ya nakit olarak kapatılır ya da fiziksel teslimat yapılır.
- 🔍 Piyasa Takibi: Futures piyasalarını sürekli olarak takip etmek ve piyasa koşullarına göre pozisyonları ayarlamak önemlidir.
🔑 Sonuç
Futures sözleşmeleri, riskten korunma için güçlü bir araçtır. Ancak, yüksek kaldıraç ve marjin gereksinimleri nedeniyle dikkatli kullanılmalıdır. Riskten korunma stratejisi oluşturmadan önce, piyasa koşullarını, sözleşme özelliklerini ve risk toleransınızı dikkatlice değerlendirmeniz önemlidir.
