💰 Haczedilemeyen Mallar Nelerdir?
Haciz, borçlunun borcunu ödememesi durumunda alacaklının talebiyle devletin yetkili organları aracılığıyla borçlunun mal varlığına el konulması işlemidir. Ancak kanun koyucu, borçlunun ve ailesinin asgari yaşam standartlarını korumak amacıyla bazı malların haczedilemeyeceğini hükme bağlamıştır.
- 🏠 Zorunlu Ev Eşyaları: Borçlunun ve ailesinin yaşamını sürdürebilmesi için gerekli olan temel ev eşyaları (buzdolabı, fırın, yatak, masa, sandalye vb.) haczedilemez. Ancak, bu eşyaların lüks olması veya birden fazla olması durumunda haczedilmesi mümkündür.
- 👨⚕️ Sağlık Gereçleri: Borçlunun veya ailesi bireylerinin sağlık sorunları nedeniyle kullandığı tıbbi cihazlar ve protezler haczedilemez.
- 📚 Mesleki Araç ve Gereçler: Borçlunun mesleğini icra edebilmesi için gerekli olan araç, gereç ve kitaplar haczedilemez. Örneğin, bir avukatın kitapları veya bir doktorun muayene aletleri.
- 💰 Para ve Kıymetli Evrak: Borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli olan miktar, borçlunun çalıştığı işten aldığı ücretin veya maaşın bir kısmı haczedilemez.
- 🙏 Dini ve Manevi Değeri Olan Eşyalar: Borçlu için manevi değeri yüksek olan eşyalar (örneğin, aile fotoğrafları, dini kitaplar) haczedilemez.
- 🐄 Hayvancılık ve Tarım Araçları: Borçlunun geçimini hayvancılık veya tarım yaparak sağlaması durumunda, bu faaliyetleri sürdürebilmesi için gerekli olan hayvanlar ve tarım araçları haczedilemez.
- 🌱 Toprak Ürünleri: Borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli olan ve henüz hasat edilmemiş toprak ürünleri haczedilemez.
- 🎓 Öğrenim Eşyaları: Öğrencinin eğitimini sürdürebilmesi için gerekli olan kitaplar, defterler ve diğer öğrenim materyalleri haczedilemez.
🏡 Gayrimenkul Haczi İstisnaları
Gayrimenkul haczi, borçlunun sahip olduğu taşınmazların (ev, arsa, işyeri vb.) haczedilmesi işlemidir. Ancak, bazı durumlarda gayrimenkul haczi mümkün olmayabilir veya belirli şartlara tabidir.
🏘️ Meskeniyet İddiası
Borçlunun, haczedilmek istenen gayrimenkulün kendisinin ve ailesinin sürekli ikametgahı olduğunu ve başka bir meskeninin bulunmadığını iddia etmesine meskeniyet iddiası denir. Bu durumda, gayrimenkulün haczedilebilmesi bazı şartlara bağlıdır.
- 📍 İcra İflas Kanunu 82. Madde: İcra İflas Kanunu'nun 82. maddesi uyarınca, borçlunun haline münasip evi haczedilemez. Ancak, bu hükmün uygulanabilmesi için borçlunun söz konusu evde ikamet etmesi ve başka bir meskeninin bulunmaması gerekmektedir.
- ⚖️ Yargıtay Kararları: Yargıtay, meskeniyet iddiasının kabul edilebilmesi için borçlunun sosyal statüsü, yaşam koşulları ve ailenin ihtiyaçları gibi faktörlerin dikkate alınması gerektiğine hükmetmiştir.
- 📝 Meskeniyet Şikayeti: Haciz işlemi yapıldıktan sonra, borçlu icra mahkemesine başvurarak meskeniyet şikayetinde bulunabilir. Mahkeme, yapılan inceleme sonucunda meskeniyet iddiasını haklı bulursa haciz işlemini kaldırır.
🚧 Haczedilemezlik Anlaşması
Alacaklı ve borçlu arasında yapılan bir anlaşmayla, belirli bir gayrimenkulün haczedilemeyeceği kararlaştırılabilir. Bu tür bir anlaşma, tapu siciline şerh edilerek üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir hale getirilebilir.
📜 Kanuni Haciz Yasakları
Bazı kanunlarda, belirli gayrimenkullerin haczedilemeyeceğine dair özel hükümler yer alabilir. Örneğin, bazı vakıf malları veya kamuya ait gayrimenkuller haczedilemez.
🔑 İpotekli Gayrimenkuller
Bir gayrimenkul üzerinde ipotek bulunması, o gayrimenkulün haczedilmesini engellemez. Ancak, ipotek alacaklısının öncelikli hakkı vardır. Yani, gayrimenkul satılırsa öncelikle ipotek alacaklısının alacağı ödenir, kalan kısım ise diğer alacaklılara dağıtılır.
