⚖️ İhtiyati Haciz Nedir?
İhtiyati haciz, bir alacaklının, alacağını güvence altına almak amacıyla mahkeme kararıyla borçlunun malvarlığına geçici olarak el koyulmasıdır. Bu işlem, alacaklının dava açmadan veya dava açtıktan sonra, borçlunun mallarını kaçırmasını veya elden çıkarmasını engellemeyi hedefler.
🎯 İhtiyati Haciz Kararı Almak İçin Aranan Şartlar
- 🔑 Alacaklı Tarafından Talep: İhtiyati haciz kararı, alacaklı tarafından mahkemeye sunulan bir dilekçe ile talep edilir.
- 📄 Alacağın Varlığı ve Gerekçesi: Alacaklının, alacağının varlığını ve bu alacağın tahsilini tehlikeye düşürecek durumların varlığını (kaçma, mal kaçırma vb.) somut delillerle mahkemeye ispat etmesi gerekir.
- 💰 Teminat Yatırılması: Mahkeme, alacaklıdan, borçlunun ihtiyati haciz nedeniyle uğrayabileceği zararları karşılamak üzere bir teminat yatırmasını isteyebilir. Teminat miktarı, alacağın miktarına ve durumun özelliklerine göre belirlenir.
🔎 Alacağın Varlığının İspatı
Alacaklının, alacağının varlığını gösteren belgeleri (fatura, sözleşme, senet vb.) mahkemeye sunması gerekir. Alacak henüz muaccel (ödeme günü gelmiş) olmasa bile, ihtiyati haciz talep edilebilir. Ancak bu durumda, alacağın ileride muaccel olacağına dair kuvvetli emarelerin bulunması şarttır.
🏃 Kaçma Şüphesi veya Mal Kaçırma Riski
- ⚠️ Borçlunun Kaçma Hazırlığı: Borçlunun yerleşim yerini değiştirmesi, işlerini tasfiye etmesi veya yurt dışına çıkış hazırlığı yapması gibi durumlar, kaçma şüphesini gösteren emareler olabilir.
- 💸 Mal Kaçırma Girişimleri: Borçlunun malvarlığını başkalarına devretmesi, bağışlaması veya değerinin altında satması gibi eylemler, mal kaçırma girişimleri olarak değerlendirilir.
- 📉 Borçlunun Mali Durumunun Kötüleşmesi: Borçlunun ödeme güçlüğüne düşmesi, iflas erteleme talebinde bulunması veya hakkında icra takibi başlatılması gibi durumlar da ihtiyati haciz için gerekçe oluşturabilir.
🛡️ Teminat Miktarı ve Türü
Mahkeme, ihtiyati haciz kararı verirken, alacaklıdan yatırılacak teminatın miktarını belirler. Teminat, genellikle nakit, banka teminat mektubu veya devlet tahvili şeklinde olabilir. Teminatın amacı, borçlunun ihtiyati haciz nedeniyle uğrayabileceği zararları (itibar kaybı, iş kaybı vb.) tazmin etmektir.
📝 İhtiyati Haciz Kararına İtiraz
Borçlu, ihtiyati haciz kararına karşı itiraz edebilir. İtiraz, kararın tebliğinden itibaren belirli bir süre (genellikle 7 gün) içinde yapılmalıdır. İtiraz üzerine mahkeme, ihtiyati haczin kaldırılmasına veya değiştirilmesine karar verebilir.
