📊 İktisada Giriş: Temel Kavramlar ve İlk Adımlar
İktisat eğitiminin ilk aşaması, temel kavramların anlaşılmasıyla başlar. Bu ders, öğrencilere iktisadi düşüncenin mantığını ve temel prensiplerini sunar.
- 🧭 Kıtlık: İhtiyaçların sonsuz, kaynakların sınırlı olması durumudur. İktisadın temel sorunudur.
- 💰 Fırsat Maliyeti: Bir seçeneği tercih ettiğimizde vazgeçtiğimiz en iyi alternatiftir. Örneğin, üniversite okumak için çalışmaktan vazgeçmek.
- 📈 Arz ve Talep: Bir mal veya hizmetin piyasada ne kadarının üretileceği (arz) ve tüketicilerin ne kadarını almak istediği (talep) arasındaki ilişkidir.
- ⚖️ Piyasa Dengesi: Arz ve talebin eşitlendiği noktadır. Bu noktada fiyat ve miktar dengededir.
🌍 Makro İktisat: Büyük Resmi Anlamak
Makro iktisat, ülke ekonomisinin genelini inceler. Büyüme, enflasyon, işsizlik gibi konular bu dersin temel odak noktalarıdır.
- GDP (Gayri Safi Yurtiçi Hasıla): Bir ülke sınırları içinde belirli bir dönemde üretilen tüm mal ve hizmetlerin toplam değeridir.
- Inflation (Enflasyon): Fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artıştır.
- Unemployment (İşsizlik): Çalışmaya istekli ve yetenekli olanların iş bulamaması durumudur.
- Monetary Policy (Para Politikası): Merkez bankasının para arzını ve faiz oranlarını kontrol ederek ekonomiyi etkileme yöntemidir.
🔬 Mikro İktisat: Bireylerin ve Firmaların Kararları
Mikro iktisat, bireylerin, firmaların ve piyasaların nasıl karar aldığını inceler. Tüketici davranışları, üretim maliyetleri ve piyasa yapıları bu dersin konularıdır.
- 🛒 Tüketici Teorisi: Tüketicilerin sınırlı bütçeleriyle en yüksek faydayı nasıl elde etmeye çalıştıklarını inceler.
- 🏭 Üretici Teorisi: Firmaların maliyetlerini minimize ederek karlarını maksimize etme stratejilerini inceler.
- 🏢 Piyasa Yapıları: Rekabetçi piyasalar, tekel, oligopol gibi farklı piyasa türlerini ve bunların etkilerini inceler.
📈 Ekonometri: Verilerle İktisadi Analiz
Ekonometri, iktisadi teorileri test etmek ve tahminler yapmak için istatistiksel yöntemlerin kullanıldığı bir alandır.
- 📊 Regresyon Analizi: Değişkenler arasındaki ilişkileri modellemek için kullanılan bir yöntemdir. Örneğin, eğitim seviyesi ile gelir arasındaki ilişkiyi incelemek.
- 📉 Zaman Serisi Analizi: Zaman içinde toplanan verileri (örneğin, enflasyon oranları) analiz etmek için kullanılan bir yöntemdir.
- 🧪 Hipotez Testi: İktisadi teorilerin geçerliliğini test etmek için kullanılan istatistiksel yöntemlerdir.
📜 İktisat Tarihi: Geçmişten Dersler
İktisat tarihi, iktisadi düşüncenin ve kurumların zaman içindeki evrimini inceler. Geçmişteki krizlerden ve başarı hikayelerinden dersler çıkarmayı amaçlar.
- 🏛️ Merkantilizm: 16. ve 18. yüzyıllarda yaygın olan, ihracatı teşvik edip ithalatı kısıtlayarak zenginleşmeyi hedefleyen ekonomik doktrindir.
- ⚙️ Sanayi Devrimi: 18. ve 19. yüzyıllarda yaşanan teknolojik gelişmelerin ekonomik ve sosyal etkilerini inceler.
- 💥 1929 Büyük Buhranı: Dünya ekonomisini derinden etkileyen buhranın nedenlerini ve sonuçlarını inceler.
⚖️ Kamu Ekonomisi: Devletin Rolü
Kamu ekonomisi, devletin ekonomideki rolünü inceler. Vergilendirme, kamu harcamaları ve sosyal güvenlik sistemleri bu dersin konularıdır.
- налоговый Vergilendirme: Devletin gelir elde etmek için uyguladığı vergi sistemlerini inceler.
- 🏥 Kamu Harcamaları: Devletin eğitim, sağlık, savunma gibi alanlardaki harcamalarını inceler.
- 🛡️ Sosyal Güvenlik: Devletin işsizlik, yaşlılık gibi risklere karşı sağladığı güvence sistemlerini inceler.
💰 Finansal İktisat: Paranın Yönetimi
Finansal iktisat, finansal piyasaların ve kurumların nasıl çalıştığını inceler. Yatırım kararları, risk yönetimi ve portföy teorisi bu dersin konularıdır.
- 📈 Yatırım Analizi: Hisse senetleri, tahviller gibi finansal varlıkların değerini belirleme yöntemlerini inceler.
- ⚠️ Risk Yönetimi: Finansal riskleri ölçme ve yönetme stratejilerini inceler.
- 💼 Portföy Teorisi: Yatırımcıların risk ve getiri tercihlerine göre en uygun portföyü nasıl oluşturacaklarını inceler.
➕ Seçmeli Dersler ve Uzmanlaşma Alanları
İktisat bölümünde, öğrencilerin ilgi alanlarına göre seçebileceği birçok seçmeli ders bulunur. Bu dersler, öğrencilerin belirli konularda uzmanlaşmasına olanak tanır.
- 🌍 Uluslararası İktisat: Ülkeler arasındaki ticaret, sermaye hareketleri ve döviz kuru sistemlerini inceler.
- Development Economics (Kalkınma İktisadı): Gelişmekte olan ülkelerin ekonomik sorunlarını ve kalkınma stratejilerini inceler.
- 🏢 Endüstriyel Organizasyon: Firmaların piyasalardaki davranışlarını ve rekabet stratejilerini inceler.
- 🧠 Davranışsal İktisat: İnsanların rasyonel olmayan davranışlarının ekonomik kararlar üzerindeki etkilerini inceler.
