📚 Hukukun Temel Kavramları: Kavram Haritalarıyla Anlamak
Hukukun karmaşık dünyasına adım atarken, temel kavramları sağlam bir şekilde öğrenmek büyük önem taşır. Bu nedenle, kavram haritalarından yararlanarak hukukun temel taşlarını daha anlaşılır hale getireceğiz.
⚖️ Hukukun Kaynakları
- 📜 Anayasa: Bir devletin temel yapısını, organlarını, yetkilerini ve bireylerin temel hak ve özgürlüklerini düzenleyen en üstün hukuk normudur.
- 🏛️ Kanunlar: Yasama organı (Türkiye Büyük Millet Meclisi) tarafından çıkarılan, genel, soyut ve sürekli nitelikteki yazılı hukuk kurallarıdır.
- ⚖️ Uluslararası Antlaşmalar: Devletlerarası ilişkileri düzenleyen, yazılı veya sözlü olarak yapılan ve devletleri bağlayan anlaşmalardır.
- 👨⚖️ Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri: Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan, kanun gücünde olan ve belirli konuları düzenleyen hukuk kurallarıdır. (Anayasa'da belirtilen sınırlar dahilinde)
- 📢 Yönetmelikler: Bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları tarafından çıkarılan, kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak amacıyla oluşturulan hukuk kurallarıdır.
- 👨⚖️ İçtihatlar: Yüksek mahkemelerin (özellikle Yargıtay ve Danıştay) benzer olaylarda verdikleri kararların birliği sağlamak amacıyla oluşturdukları bağlayıcı nitelikteki kararlardır.
- 🌱 Örf ve Adet Hukuku: Uzun süredir devam eden, toplum tarafından benimsenen ve hukuki yaptırıma bağlanan davranış kurallarıdır.
👨⚖️ Hukukun Dalları
- 🏛️ Kamu Hukuku: Devletin ve devlet organlarının yapısını, işleyişini, yetkilerini ve bireylerle olan ilişkilerini düzenleyen hukuk dalıdır.
- 🍎 Anayasa Hukuku: Devletin temel yapısını ve organlarını düzenler.
- 🍎 İdare Hukuku: İdarenin yapısını ve faaliyetlerini düzenler.
- 🍎 Ceza Hukuku: Suçları ve suçlara uygulanacak cezaları düzenler.
- 🍎 Vergi Hukuku: Vergi ilişkilerini düzenler.
- 🍎 Usul Hukuku: Yargılama süreçlerini düzenler (Ceza Muhakemesi Hukuku, Medeni Usul Hukuku gibi).
- 🧑🤝🧑 Özel Hukuk: Bireyler arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk dalıdır. Eşitlik ilkesine dayanır.
- 🍎 Medeni Hukuk: Kişiler hukuku, aile hukuku, miras hukuku ve eşya hukuku gibi alanları kapsar.
- 🍎 Borçlar Hukuku: Borç ilişkilerini düzenler.
- 🍎 Ticaret Hukuku: Ticari işletmeleri ve ticari faaliyetleri düzenler.
- 🍎 Devletler Özel Hukuku: Yabancılık unsuru taşıyan özel hukuk ilişkilerini düzenler.
🔑 Hukuki İşlemler
- ✍️ Hukuki Fiil: Hukuki sonuç doğurmaya yönelik insan davranışlarıdır.
- 📜 Hukuki İşlem: Bir veya birden fazla kişinin hukuki sonuç doğurmaya yönelik irade açıklamasıdır (Örn: Sözleşme).
- 🤝 Sözleşme: İki veya daha fazla kişinin karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla meydana gelen hukuki işlemdir.
🛡️ Hak Kavramı
- ✅ Hak: Hukuk düzeninin kişilere tanıdığı yetkilerdir.
- ⚖️ Ayni Haklar: Eşya üzerinde doğrudan hakimiyet sağlayan haklardır (Mülkiyet hakkı, rehin hakkı gibi).
- 🤝 Şahsi Haklar: Bir kişiden bir şeyi isteme yetkisi veren haklardır (Alacak hakkı gibi).
- 🧠 Fikri Haklar: Fikri ürünler üzerindeki haklardır (Telif hakkı, patent hakkı gibi).
