🎯 Noktalama İşaretleri: KPSS'de Başarıya Giden Yol
Noktalama işaretleri, yazılı dilin olmazsa olmazıdır. Cümlelerin anlamını belirginleştirir, okumayı kolaylaştırır ve anlatımı zenginleştirir. KPSS Türkçe sınavında da önemli bir yer tutan bu konuyu, gelin birlikte inceleyelim.
📌 Temel Noktalama İşaretleri
- 🍎 Nokta (.): Cümlenin sonuna konur. Tamamlanmış düşünceleri ifade eder. Kısaltmaların sonuna da konabilir.
Örnek: Türkiye'nin başkenti Ankara'dır. Dr. Ayşe Hanım geldi.
- 🍎 Virgül (,): Eş görevli kelimeleri ayırır, sıralı cümleleri ayırır, uzun cümlelerde anlamı kolaylaştırır.
Örnek: Pazardan elma, armut, muz ve çilek aldım. Geldim, gördüm, yendim.
- 🍎 Noktalı Virgül (;): Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için kullanılır.
Örnek: Erkek çocuklara Ali, Can; kız çocuklara ise Ayşe, Fatma adları verildi.
- 🍎 İki Nokta (:): Kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlelerin sonuna konur.
Örnek: Şunu unutmayın: Başarı asla tesadüf değildir.
- 🍎 Üç Nokta (...): Tamamlanmamış cümlelerin sonuna, benzer örneklerin devam edebileceğini göstermek için konur.
Örnek: Markette elma, armut, muz... vardı.
- 🍎 Soru İşareti (?): Soru cümlelerinin sonuna konur.
Örnek: Nereye gidiyorsun?
- 🍎 Ünlem İşareti (!): Sevinç, üzüntü, şaşkınlık gibi duyguları ifade eden cümlelerin sonuna konur.
Örnek: Ne kadar güzel bir gün!
- 🍎 Tırnak İşareti (" "): Başka birinden alınan sözleri belirtmek için kullanılır.
Örnek: Atatürk, "Yurtta sulh, cihanda sulh." demiştir.
- 🍎 Kısa Çizgi (-): Satıra sığmayan kelimeleri bölmek için, ara sözleri belirtmek için kullanılır.
Örnek: Ankara-İstanbul arası yaklaşık 450 kilometredir.
- 🍎 Uzun Çizgi (—): Konuşma metinlerinde konuşanın adından sonra kullanılır.
Örnek: — Nasılsın?
- 🍎 Eğik Çizgi (/): Dizeleri yan yana yazmak için, tarihleri belirtmek için kullanılır.
Örnek: 14/05/2024
- 🍎 Köşeli Ayraç []: Ayraç içinde ayraç kullanılması gerektiği durumlarda kullanılır.
Örnek: Halikarnas Balıkçısı [Cevat Şakir Kabaağaçlı (1886-1973)] önemli bir yazardır.
❓ Noktalama İşaretleri Soru Çözümleri
Şimdi de noktalama işaretleri ile ilgili çıkabilecek soru tiplerine ve çözüm yöntemlerine göz atalım.
Soru 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) yanlış kullanılmıştır?
A) Evet, ben de geliyorum.
B) Kitaplarını, defterlerini hazırladı.
C) Ankara'ya, yarın gideceğim.
D) Sevgili, anneciğim, seni çok özledim.
E) Hızlı, hızlı yürüdü.
Çözüm:
Doğru cevap C şıkkıdır. "Ankara'ya" kelimesinden sonra virgül kullanılması gereksizdir. Cümlede anlam karışıklığına yol açmamaktadır.
Soru 2:
Aşağıdaki cümlenin hangi seçeneğinde yay ayraçla belirtilen yere uygun noktalama işareti getirilmelidir?
“Bu kitabı okudun mu ( )”
A) (.)
B) (,)
C) (?)
D) (!)
E) (;)
Çözüm:
Doğru cevap C şıkkıdır. Cümle bir soru cümlesi olduğu için soru işareti (?) kullanılmalıdır.
📝 KPSS'de Noktalama İşaretleri İçin İpuçları
- 🍎 Bol bol pratik yapın. Farklı kaynaklardan soru çözerek konuyu pekiştirin.
- 🍎 Çıkmış soruları inceleyin. Soru tiplerini ve hangi noktalama işaretlerinin daha çok sorulduğunu analiz edin.
- 🍎 Okuma alışkanlığı edinin. Ne kadar çok okursanız, noktalama işaretlerinin kullanımını o kadar iyi anlarsınız.
- 🍎 Kendi notlarınızı oluşturun. Önemli gördüğünüz kuralları ve örnekleri not alarak tekrar etmeniz kolaylaşır.
- 🍎 Anlam odaklı düşünün. Noktalama işaretlerinin cümlenin anlamını nasıl değiştirdiğini anlamaya çalışın.
