⚖️ Yargı Organları: Hukukun Temel Taşları
Yargı, devletin en temel fonksiyonlarından biridir ve hukukun üstünlüğünü sağlamak, bireylerin haklarını korumak ve toplumsal düzeni temin etmekle görevlidir. Türkiye Cumhuriyeti'nde yargı yetkisi, bağımsız mahkemeler tarafından kullanılır.
🏛️ Anayasa Mahkemesi
- 🛡️ Görevleri: Kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün Anayasa'ya uygunluğunu denetler. Bireysel başvuruları karara bağlar. Siyasi partilerin kapatılması davalarına bakar.
- ⚖️ Yapısı: Anayasa Mahkemesi on beş üyeden oluşur. Üyelerin bir kısmı Cumhurbaşkanı, bir kısmı ise TBMM tarafından seçilir.
⚔️ Yüksek Mahkemeler
- ⚖️ Yargıtay: Adli yargı kolunda temyiz merciidir. Yerel mahkemelerce verilen kararların hukuka uygunluğunu denetler.
- 🛡️ Danıştay: İdari yargı kolunda temyiz merciidir. İdari mahkemelerce verilen kararların hukuka uygunluğunu denetler. Ayrıca, idari uyuşmazlıkları çözer ve kanun tasarıları hakkında görüş bildirir.
- 🗂️ Uyuşmazlık Mahkemesi: Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözer.
⚖️ Adli Yargı
- 👨⚖️ Hukuk Mahkemeleri: Özel hukuk ilişkilerinden doğan uyuşmazlıklara bakar. (Örn: boşanma, miras, alacak davaları)
- 👮 Ceza Mahkemeleri: Suç teşkil eden fiillerle ilgili davalara bakar. (Örn: hırsızlık, yaralama, dolandırıcılık davaları)
🛡️ İdari Yargı
- 🏢 İdare Mahkemeleri: İdari işlemlerden ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklara bakar. (Örn: memur atamaları, imar planları)
- 🏢 Vergi Mahkemeleri: Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara bakar.
📢 Yüksek Seçim Kurulu (YSK)
- 🗳️ Görevleri: Seçimlerin düzenlenmesi ve yönetimi, seçim sonuçlarının ilan edilmesi gibi görevleri yerine getirir.
- 📜 Yapısı: Yargıtay ve Danıştay'dan seçilen üyelerden oluşur.
👮 Sayıştay
- 💰 Görevleri: Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve giderlerini denetler.
- 📊 Özelliği: Yargısal denetim yapar ancak bir mahkeme değildir.
❗ Unutmayın
Yargı organlarının bağımsızlığı, demokratik bir hukuk devletinin olmazsa olmazıdır. Yargı organları, hiçbir kişi, kurum veya organdan emir ve talimat alamazlar.
