🥛 Laktoz İntoleransı Nedir?
Laktoz intoleransı, vücudun süt ve süt ürünlerinde bulunan bir şeker türü olan
laktozu sindirememesi durumudur. Bu durum, ince bağırsakta üretilen
laktaz enziminin yetersizliğinden kaynaklanır. Laktaz enzimi, laktozu daha küçük şekerlere (glikoz ve galaktoz) ayırarak emilimini kolaylaştırır. Yeterli laktaz üretilemediğinde, laktoz sindirilmeden kalın bağırsağa geçer ve burada bakteriler tarafından fermente edilir. Bu fermantasyon süreci gaz, şişkinlik, karın ağrısı ve ishale neden olabilir.
👶 Çocuklarda Laktoz İntoleransı Belirtileri
Çocuklarda laktoz intoleransı belirtileri kişiden kişiye değişebilir ve şiddeti farklılık gösterebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:
- 😫 Karın Ağrısı ve Kramplar: Özellikle süt veya süt ürünleri tüketildikten sonra ortaya çıkar.
- 💨 Şişkinlik ve Gaz: Sindirilemeyen laktozun bağırsaklarda fermantasyonu sonucu oluşur.
- 🤢 Bulantı: Bazı çocuklarda kusmaya da neden olabilir.
- 💩 İshal: Laktozun su çekme özelliği nedeniyle dışkı sulu olabilir.
- 😥 Huzursuzluk ve İştahsızlık: Özellikle bebeklerde ve küçük çocuklarda görülebilir.
🔎 Laktoz İntoleransı Teşhisi Nasıl Konulur?
Çocuklarda laktoz intoleransı teşhisi, belirtiler, tıbbi öykü ve bazı testler yardımıyla konulabilir:
- 📝 Tıbbi Öykü ve Fiziksel Muayene: Doktor, çocuğun beslenme alışkanlıklarını ve belirtilerini değerlendirir.
- 🥛 Laktoz Tolerans Testi: Çocuğa laktoz içeren bir sıvı verilir ve kan şekeri seviyeleri belirli aralıklarla ölçülür. Kan şekeri seviyesinde yeterli yükselme olmaması, laktoz intoleransını düşündürebilir.
- 💨 Hidrojen Nefes Testi: Laktoz sindirilemediğinde bağırsaklarda üretilen hidrojen gazı miktarı ölçülür. Yüksek hidrojen seviyeleri laktoz intoleransının bir göstergesi olabilir.
- 💩 Dışkı Asitliği Testi: Özellikle bebeklerde kullanılır. Sindirilemeyen laktoz, dışkıda asit seviyesini yükseltebilir.
- 🧬 Genetik Test: Laktaz genindeki mutasyonları tespit ederek genetik yatkınlığı belirleyebilir.
🥛 Laktozsuz Beslenme Nasıl Olmalı?
Laktoz intoleransı olan çocuklar için beslenme düzeni, laktoz alımını sınırlamayı veya tamamen ortadan kaldırmayı içerir. Ancak, kalsiyum ve D vitamini gibi önemli besin maddelerinin yeterli alımını sağlamak da önemlidir.
🥛 Laktoz İçeren Besinlerden Kaçınma
- 🥛 Süt ve Süt Ürünleri: İnek sütü, keçi sütü, yoğurt, peynir, krema, dondurma gibi ürünler laktoz içerir. Laktozsuz süt ve süt ürünleri tercih edilebilir.
- 🍞 İşlenmiş Gıdalar: Ekmek, bisküvi, kek, hazır çorba, soslar ve bazı işlenmiş et ürünleri laktoz içerebilir. Etiketleri dikkatlice okumak önemlidir.
- 🍬 İlaçlar ve Takviyeler: Bazı ilaçlar ve takviyeler laktoz içerebilir. Doktorunuza veya eczacınıza danışarak laktozsuz alternatifleri öğrenin.
🍎 Alternatif Besin Kaynakları
- 🥛 Laktozsuz Süt ve Süt Ürünleri: Laktozsuz süt, yoğurt ve peynirler, normal süt ürünleri gibi kullanılabilir.
- 🌱 Bitkisel Sütler: Badem sütü, soya sütü, pirinç sütü, hindistan cevizi sütü gibi bitkisel sütler laktoz içermez ve kalsiyum ile D vitamini takviyesi yapılmış olanları tercih etmek önemlidir.
- 🥦 Kalsiyum Kaynakları: Brokoli, ıspanak, pazı gibi yeşil yapraklı sebzeler, tofu, badem, susam ve kuru baklagiller kalsiyum içerir.
- ☀️ D Vitamini Kaynakları: Güneş ışığı, yağlı balıklar (somon, ton balığı), yumurta sarısı ve D vitamini takviyeleri D vitamini sağlar.
📝 Önemli İpuçları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
* Çocuğunuzun beslenme düzeninde değişiklik yapmadan önce mutlaka bir doktora veya diyetisyene danışın.
* Laktoz intoleransı olan çocuklar için özel olarak formüle edilmiş bebek mamaları mevcuttur.
* Restoranlarda yemek sipariş ederken içerikleri sorun ve laktozsuz seçenekleri tercih edin.
* Çocuğunuzun etiket okuma alışkanlığı kazanmasına yardımcı olun.
* Laktoz intoleransı, süt alerjisi ile karıştırılmamalıdır. Süt alerjisi, süt proteinine karşı bir bağışıklık tepkisidir ve daha ciddi belirtilere neden olabilir.
* Bazı çocuklar az miktarda laktozu tolere edebilirken, bazıları tamamen kaçınmak zorunda kalabilir. Çocuğunuzun tolerans seviyesini belirlemek için denemeler yapabilirsiniz.
* Probiyotikler, bağırsak sağlığını iyileştirerek laktoz intoleransı belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir. Doktorunuza danışarak probiyotik takviyesi kullanabilirsiniz.
👨⚕️ Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
Çocuğunuzda laktoz intoleransı belirtileri varsa ve bu belirtiler yaşam kalitesini olumsuz etkiliyorsa, mutlaka bir doktora başvurmalısınız. Doktor, doğru teşhisi koyarak uygun tedavi ve beslenme planını belirleyecektir. Ayrıca, çocuğunuzun büyüme ve gelişimi düzenli olarak takip edilmelidir.
