🧬 LGS Fen Bilimleri Maratonu Başlıyor! MEB Tarzı Sorularla Konu Tekrarı
LGS'ye hazırlık sürecinde Fen Bilimleri dersi, başarının anahtarlarından biri. MEB'in yayınladığı örnek sorular ve geçmiş yıllardaki sınav soruları, sınav formatı hakkında önemli ipuçları veriyor. Bu nedenle, konu tekrarı yaparken MEB tarzı soruları çözmek, hem konuları pekiştirmenizi sağlar hem de sınav stratejilerinizi geliştirmenize yardımcı olur.
🧪 1. Ünite: Mevsimler ve İklim
☀️ Dünya'nın Eksen Eğikliği: Dünya'nın dönme ekseni, yörünge düzlemine göre 23°27' eğiktir. Bu eğiklik, farklı yarım kürelerde farklı mevsimlerin yaşanmasına neden olur.
🌍 Güneş Işınlarının Gelme Açısı: Güneş ışınlarının bir yüzeye düşme açısı, o yüzeyin ısınma miktarını etkiler. Dik açıyla gelen ışınlar daha fazla enerji taşırken, eğik açıyla gelen ışınlar daha geniş bir alana yayılarak daha az enerji taşır.
🌪️ İklim ve Hava Olayları: İklim, geniş bir bölgede uzun yıllar boyunca gözlemlenen ortalama hava koşullarıdır. Hava olayları ise belirli bir yerde ve zamanda meydana gelen kısa süreli atmosfer olaylarıdır.
MEB Tarzı Soru Örneği:
Aşağıdaki şekilde Dünya'nın Güneş etrafındaki hareketi sırasında oluşan bir konum gösterilmiştir.
Buna göre, belirtilen konumda hangi yarım kürede kış mevsimi yaşanır?
A) Kuzey Yarım Küre B) Güney Yarım Küre C) Ekvator D) Her iki yarım kürede de aynı anda
(Doğru Cevap: A)
💡 2. Ünite: DNA ve Genetik Kod
🧬 DNA'nın Yapısı: DNA, çift sarmallı bir yapıya sahiptir ve nükleotitlerden oluşur. Her nükleotit, bir şeker, bir fosfat grubu ve bir azotlu organik baz içerir. Azotlu organik bazlar adenin (A), timin (T), guanin (G) ve sitozin (C)dir. A her zaman T ile, G her zaman C ile eşleşir.
🧬 Genetik Kod: DNA üzerindeki genetik bilgi, genetik kodu oluşturur. Bu kod, protein sentezi sırasında hangi amino asitlerin kullanılacağını belirler.
🧬 Kalıtım: Genetik özelliklerin nesilden nesile aktarılmasıdır. Mendel'in çalışmaları, kalıtım prensiplerinin anlaşılmasında önemli bir rol oynamıştır.
MEB Tarzı Soru Örneği:
Aşağıda bir DNA molekülünün bir bölümü verilmiştir:
- A - T - G - C - A -
Buna göre, bu DNA bölümünün karşısındaki zincirde hangi baz dizisi bulunur?
A) - T - A - C - G - T - B) - G - C - A - T - G - C) - A - T - G - C - A - D) - C - G - T - A - C -
(Doğru Cevap: A)
💥 3. Ünite: Basınç
💧 Katı Basıncı: Katı basıncı, bir yüzeye dik olarak uygulanan kuvvetin yüzey alanına oranıdır. $Basınç = \frac{Kuvvet}{Yüzey Alanı}$ şeklinde ifade edilir.
💨 Sıvı Basıncı: Sıvı basıncı, sıvının derinliği ve yoğunluğu ile doğru orantılıdır. $P = h \cdot d \cdot g$ (h: derinlik, d: yoğunluk, g: yerçekimi ivmesi)
🎈 Gaz Basıncı: Gazlar da bulundukları ortama basınç uygular. Açık hava basıncı, atmosferdeki gazların ağırlığı nedeniyle oluşan basınçtır.
MEB Tarzı Soru Örneği:
Aşağıdaki kapta bulunan sıvının K noktasına uyguladığı basınç P'dir.
Sıvı yüksekliği değiştirilmeden kabın taban alanı iki katına çıkarılırsa, K noktasına uygulanan basınç ne olur?
A) P B) 2P C) P/2 D) 4P
(Doğru Cevap: A)
🔆 4. Ünite: Madde ve Endüstri
⚛️ Periyodik Tablo: Elementlerin atom numaralarına göre sıralandığı tablodur. Elementler, benzer özelliklerine göre gruplar ve periyotlar halinde düzenlenmiştir.
🧪 Kimyasal Tepkimeler: Maddelerin kimyasal özelliklerini değiştirerek yeni maddeler oluşturduğu olaylardır. Kimyasal tepkimelerde atomlar korunur, sadece bağlar değişir.
🏭 Asitler ve Bazlar: Asitler, sulu çözeltilerinde hidronyum ($H_3O^+$) iyonu oluşturan maddelerdir. Bazlar ise sulu çözeltilerinde hidroksit ($OH^−$) iyonu oluşturan maddelerdir.
MEB Tarzı Soru Örneği:
Aşağıdaki ifadelerden hangisi asitler için yanlıştır?
A) Mavi turnusol kağıdını kırmızıya çevirirler. B) Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir. C) Tatları acıdır. D) Metallerle tepkimeye girerek hidrojen gazı oluşturabilirler.
(Doğru Cevap: C)
💪 5. Ünite: Basit Makineler
⚙️ Kaldıraçlar: Bir destek noktası etrafında dönebilen, yükü kaldırmak veya hareket ettirmek için kullanılan basit makinelerdir.
🔩 Eğik Düzlem: Yüksekliği artırmak için kullanılan, eğimli bir yüzeydir. Kuvvetten kazanç sağlarken, yoldan kayıp yaşanır.
🔄 Makaralar: Sabit ve hareketli makaralar olmak üzere iki çeşidi vardır. Sabit makaralar sadece kuvvetin yönünü değiştirirken, hareketli makaralar kuvvetten kazanç sağlar.
MEB Tarzı Soru Örneği:
Aşağıdaki basit makinelerden hangisinde kuvvetten kesinlikle kazanç sağlanır?
A) Sabit makara B) Eğik düzlem C) Destek noktası ortada olan kaldıraç D) Palanga
(Doğru Cevap: D)
🌃 6. Ünite: Enerji Dönüşümleri ve Sürdürülebilirlik
⚡ Enerji Dönüşümleri: Bir enerji türünün başka bir enerji türüne dönüşmesidir. Örneğin, güneş enerjisinin elektrik enerjisine dönüşmesi.
♻️ Yenilenebilir Enerji Kaynakları: Güneş, rüzgar, su ve jeotermal gibi tükenmeyen enerji kaynaklarıdır. Sürdürülebilir bir gelecek için önemlidirler.
🌱 Sürdürülebilirlik: Gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama yeteneğini tehlikeye atmadan, bugünkü ihtiyaçları karşılamaktır.
MEB Tarzı Soru Örneği:
Aşağıdakilerden hangisi yenilenebilir enerji kaynağı değildir?
A) Güneş enerjisi B) Rüzgar enerjisi C) Kömür D) Jeotermal enerji
(Doğru Cevap: C)
💫 7. Ünite: Elektrik Yükleri ve Elektrik Enerjisi
➕ Elektrik Yükleri: Pozitif (+) ve negatif (-) olmak üzere iki tür elektrik yükü vardır. Aynı cins yükler birbirini iterken, zıt cins yükler birbirini çeker.
💡 Elektrik Akımı: Bir iletkenden geçen yüklerin hareketidir. Elektrik akımı, gerilim ve direnç arasındaki ilişki Ohm Yasası ile ifade edilir: $V = I \cdot R$ (V: gerilim, I: akım, R: direnç)
🔋 Elektrik Devreleri: Elektrik enerjisini kullanarak iş yapan araçların bağlandığı sistemlerdir. Seri ve paralel olmak üzere iki temel devre türü vardır.
MEB Tarzı Soru Örneği:
Aşağıdaki devre elemanlarından hangisi elektrik devresindeki akımı kontrol etmeye yarar?
