Mutlak değerli eşitsizlikler, içinde mutlak değer bulunduran ve eşitsizlik sembolleri (<, >, ≤, ≥) ile ifade edilen matematiksel ifadelerdir. Bu tür eşitsizlikleri çözerken, mutlak değerin içindeki ifadenin hem pozitif hem de negatif olma durumlarını ayrı ayrı değerlendiririz.
Mutlak değer, bir sayının sayı doğrusu üzerindeki sıfıra olan uzaklığıdır. Yani, mutlak değer içindeki sayı pozitifse aynen kalır, negatifse pozitif yapılır. Örneğin:
Mutlak değerli eşitsizlikleri çözerken kullanacağımız bazı temel kavramlar şunlardır:
Bu tür eşitsizliklerde, x'in mutlak değeri a'dan küçükse, x sayısı -a ile a arasında değerler alır. Yani:
|x| < a ⇔ -a < x < a
Örnek: |x| < 3 eşitsizliğini çözelim.
-3 < x < 3 olur. Yani, x sayısı -3 ile 3 arasındaki tüm reel sayılar olabilir.
Bu tür eşitsizliklerde, x'in mutlak değeri a'dan büyükse, x sayısı ya a'dan büyüktür ya da -a'dan küçüktür. Yani:
|x| > a ⇔ x < -a veya x > a
Örnek: |x| > 2 eşitsizliğini çözelim.
x < -2 veya x > 2 olur. Yani, x sayısı -2'den küçük veya 2'den büyük tüm reel sayılar olabilir.
|x - 1| ≤ 4 eşitsizliğini çözünüz.
Çözüm:
-4 ≤ x - 1 ≤ 4
-4 + 1 ≤ x ≤ 4 + 1
-3 ≤ x ≤ 5
Yani, x sayısı -3 ile 5 arasındaki tüm reel sayılar olabilir.
|2x + 3| > 5 eşitsizliğini çözünüz.
Çözüm:
2x + 3 < -5 veya 2x + 3 > 5
1. Durum: 2x + 3 < -5
2x < -8
x < -4
2. Durum: 2x + 3 > 5
2x > 2
x > 1
Yani, x sayısı -4'ten küçük veya 1'den büyük tüm reel sayılar olabilir.
|3x - 2| < 7 eşitsizliğini çözünüz.
Çözüm:
-7 < 3x - 2 < 7
-7 + 2 < 3x < 7 + 2
-5 < 3x < 9
-5/3 < x < 3
Yani, x sayısı -5/3 ile 3 arasındaki tüm reel sayılar olabilir.