💔 Çocuklarda Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Nedir?
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB), çocukların travmatik bir olay yaşadıktan sonra geliştirebileceği bir ruh sağlığı durumudur. Bu olaylar, doğal afetler, kazalar, şiddet, istismar veya ani kayıplar gibi çeşitli şekillerde olabilir. Her çocuk travmatik bir olaya farklı tepki verir, ancak TSSB belirtileri gösteren çocuklar, olayın etkilerini uzun süre boyunca taşırlar.
😥 TSSB'nin Çocuklardaki Belirtileri Nelerdir?
TSSB belirtileri çocuktan çocuğa değişebilir ve yaşa göre farklılık gösterebilir. İşte en sık görülen belirtilerden bazıları:
- 😟 Tekrarlayan Hatıralar: Travmatik olayın tekrar tekrar zihinde canlanması, kabuslar görmek veya olayı hatırlatan düşüncelerden rahatsız olmak.
- избегать Kaçınma Davranışları: Olayı hatırlatan yerlerden, kişilerden, aktivitelerden veya düşüncelerden kaçınma.
- ⚡ Aşırı Uyarılma: Sürekli tetikte olma, kolayca irkilme, uyku sorunları, öfke patlamaları veya konsantre olmakta zorlanma.
- 😔 Olumsuz Duygular: Sürekli üzüntü, korku, suçluluk, utanç veya umutsuzluk hissetme.
- 🧸 Oyunlarda Tekrarlama: Travmatik olayı tekrar tekrar canlandıran oyunlar oynama (özellikle küçük çocuklarda).
- 🛌 Geriye Gitme: Daha önce kazanılmış becerileri kaybetme (örneğin, tuvalet alışkanlığı veya konuşma).
👶 Okul Öncesi Çocuklarda TSSB Belirtileri
- 🧸 Oyunlarda Tekrarlama: Travmatik olayı tekrar tekrar canlandıran oyunlar oynama.
- 🛌 Geriye Gitme: Daha önce kazanılmış becerileri kaybetme.
- 😢 Aşırı Ağlama veya Huzursuzluk: Nedensiz yere sık sık ağlama veya huzursuz davranışlar sergileme.
- 😨 Korku ve Kaygı: Ayrılık kaygısı veya karanlık korkusu gibi yeni korkuların ortaya çıkması.
👧 Okul Çağındaki Çocuklarda TSSB Belirtileri
- 📚 Okul Problemleri: Konsantre olmakta zorlanma, okul başarısında düşüş veya okula gitmek istememe.
- 😠 Davranış Sorunları: Agresif davranışlar, öfke patlamaları veya itaatsizlik.
- 🫂 Sosyal İzolasyon: Arkadaşlardan uzaklaşma veya sosyal aktivitelere katılmak istememe.
- 💭 Suçluluk veya Utanç: Olayla ilgili suçluluk veya utanç duyguları hissetme.
👦 Ergenlerde TSSB Belirtileri
- 😔 Depresyon ve Anksiyete: Sürekli üzüntü, umutsuzluk, kaygı veya panik ataklar.
- substance Madde Kullanımı: Stresle başa çıkmak için alkol veya uyuşturucu kullanma.
- 💔 İlişki Sorunları: Aile ve arkadaşlarla ilişkilerde zorluklar yaşama.
- ⚠️ Riskli Davranışlar: Tehlikeli aktivitelerde bulunma veya kendine zarar verme.
- 🌃 Uyku Sorunları: Uyumakta zorlanma, sık sık uyanma veya kabuslar görme.
❓ TSSB Belirtileri Gösteren Bir Çocuğa Nasıl Yardım Edilir?
- 👂 Dinleyin ve Destekleyin: Çocuğunuzun duygularını anlamaya çalışın ve ona güvende olduğunu hissettirin.
- 👨⚕️ Profesyonel Yardım Alın: Bir ruh sağlığı uzmanından yardım almak, çocuğunuzun iyileşme sürecini hızlandırabilir.
- 🫂 Güvenli Bir Ortam Yaratın: Çocuğunuzun kendini güvende ve rahat hissettiği bir ortam sağlayın.
- 📅 Rutin Oluşturun: Düzenli bir günlük rutin, çocuğunuza güvenlik ve kontrol hissi verebilir.
- 👪 Aile Terapisi: Aile terapisi, tüm ailenin travmatik olayla başa çıkmasına yardımcı olabilir.
Unutmayın, TSSB tedavi edilebilir bir durumdur. Erken teşhis ve uygun tedavi ile çocuklar travmanın etkilerini aşabilir ve sağlıklı bir şekilde büyümeye devam edebilirler.
