? Patoloji ve Genetik: TUS Temel Bilimler Tekrarı
Patoloji ve genetik, TUS sınavında önemli bir yer tutar. Bu tekrar notları, sınavda başarılı olmanıza yardımcı olacak temel bilgileri içermektedir.
? Hücre Hasarı ve Ölümü
- ? Nekroz: Hücre ölümünün kontrolsüz bir şeklidir. Hücre zarının bütünlüğü bozulur ve hücre içeriği çevreye yayılır. İnflamasyona neden olur.
- ? Apoptoz: Programlanmış hücre ölümüdür. Enerji gerektirir. Hücre zarı bütünlüğü korunur ve inflamasyon oluşmaz.
- ? Otofaji: Hücrenin kendi organellerini ve proteinlerini sindirerek geri dönüştürmesidir. Hücrenin hayatta kalma mekanizmasıdır.
? İnflamasyon
- ? Akut İnflamasyon: Hızlı başlar ve kısa sürer. Nötrofiller baskındır. Damar geçirgenliği artar.
- ? Kronik İnflamasyon: Yavaş başlar ve uzun sürer. Lenfositler ve makrofajlar baskındır. Fibrozis gelişebilir.
- ? Granülomatöz İnflamasyon: Makrofajların bir araya gelerek oluşturduğu granülomlar ile karakterizedir. Tüberküloz, sarkoidoz gibi hastalıklarda görülür.
? Genetik Temeller
- ? DNA: Genetik bilginin depolandığı moleküldür. Adenin (A), guanin (G), sitozin (C) ve timin (T) bazlarından oluşur.
- ? RNA: Genetik bilginin taşınmasında ve protein sentezinde rol oynar. Urasil (U) bazı timin yerine bulunur.
- ? Mutasyon: DNA dizisinde meydana gelen kalıcı değişikliklerdir. Nokta mutasyonları, delesyonlar, insersiyonlar gibi farklı türleri vardır.
? Kromozom Anomalileri
- ? Anöploidi: Kromozom sayısındaki değişikliklerdir. Trizomi (bir kromozomun 3 kopyası) ve monozomi (bir kromozomun tek kopyası) örneklerdir.
- ? Karyotip: Bir hücredeki kromozomların düzenlenmiş görüntüsüdür. Kromozom anomalilerinin teşhisinde kullanılır.
- ? Down Sendromu (Trizomi 21): 21. kromozomun 3 kopyası bulunur. Zeka geriliği, karakteristik yüz görünümü ve diğer sağlık sorunlarına yol açar.
? Tümör Biyolojisi
- ? Benign Tümör: Yavaş büyür, etrafındaki dokulara yayılmaz ve genellikle kapsüllüdür.
- ? Malign Tümör: Hızlı büyür, etrafındaki dokulara yayılır (metastaz) ve yaşamı tehdit edebilir.
- ? Metastaz: Tümör hücrelerinin kan veya lenf yoluyla vücudun diğer bölgelerine yayılmasıdır.
? Onkogenler ve Tümör Süpresör Genler
- ? Onkogenler: Hücre büyümesini ve bölünmesini teşvik eden genlerdir. Mutasyona uğradıklarında kansere yol açabilirler.
- ? Tümör Süpresör Genler: Hücre büyümesini ve bölünmesini kontrol eden genlerdir. Mutasyona uğradıklarında tümör oluşumuna zemin hazırlarlar.
- ? p53: Tümör süpresör bir gendir. DNA hasarını tespit eder ve hücre döngüsünü durdurur veya apoptozu tetikler.
? Hematopatoloji
- ? Lösemi: Kemik iliğinde anormal kan hücrelerinin aşırı üretimi ile karakterizedir. Akut ve kronik lösemi türleri vardır.
- ? Lenfoma: Lenf sisteminin kanseridir. Hodgkin lenfoma ve non-Hodgkin lenfoma olmak üzere iki ana türü vardır.
- ? Miyelodisplastik Sendromlar (MDS): Kemik iliğinin yeterli sayıda sağlıklı kan hücresi üretemediği bir grup hastalıktır. Lösemiye dönüşme riski taşırlar.
Bu notlar, patoloji ve genetik konularında temel bir tekrar sağlamayı amaçlamaktadır. Sınavda başarılar dilerim!
