⚖️ Kütlenin Korunumu Kanunu: Antoine Lavoisier tarafından ortaya atılmıştır. Bir kimyasal tepkimede, tepkimeye giren maddelerin kütleleri toplamı, tepkime sonucu oluşan ürünlerin kütleleri toplamına eşittir. Yani kütle yoktan var olmaz, var olan da yok olmaz. Örneğin, odunun yanması sırasında kül ve gazlar oluşur, ancak toplam kütle değişmez.
🎯 Sabit Oranlar Kanunu: Joseph Proust tarafından bulunmuştur. Bir bileşiği oluşturan elementlerin kütleleri arasında sabit bir oran vardır. Örneğin, su (H₂O) molekülünde her zaman 2 hidrojen atomu ve 1 oksijen atomu bulunur. Bu oran değişmez.
💯 Katlı Oranlar Kanunu: John Dalton tarafından ortaya konulmuştur. İki element birden fazla bileşik oluşturuyorsa, bu elementlerden birinin sabit miktarıyla birleşen diğer elementin kütleleri arasında basit bir tam sayı oranı vardır. Örneğin, karbon ve oksijenin oluşturduğu CO ve CO₂ bileşiklerinde, aynı miktar karbonla birleşen oksijen miktarları arasında 1:2 oranı vardır.
➗ Kimyasal Hesaplamalar
➕ Mol Kavramı
⚛️ Mol: Maddenin miktarını belirtmek için kullanılan bir birimdir. 1 mol, 6.022 x 10²³ tane (Avogadro sayısı) tanecik içerir. Bu tanecikler atom, molekül, iyon veya elektron olabilir.
⚖️ Mol Kütlesi: Bir mol maddenin gram cinsinden kütlesidir. Elementler için atom kütlesi, bileşikler için molekül kütlesi mol kütlesini verir. Örneğin, suyun (H₂O) mol kütlesi 18 g/mol'dür. (H:1, O:16)
➗ Kimyasal Tepkime Denklemleri
📝 Denkleştirme: Kimyasal tepkime denklemlerini yazarken, atom sayılarının her iki tarafta da eşit olması gerekir. Bu işleme denkleştirme denir. Örneğin:
$2H_2 + O_2 \rightarrow 2H_2O$
🔢 Katsayılar: Denkleştirilmiş bir tepkime denklemindeki katsayılar, maddelerin mol oranlarını gösterir. Yukarıdaki örnekte, 2 mol hidrojen gazı ile 1 mol oksijen gazı tepkimeye girerek 2 mol su oluşturur.
🌡️ Verim Hesaplamaları
💯 Teorik Verim: Bir tepkimenin denklemine göre hesaplanan, elde edilebilecek maksimum ürün miktarıdır.
🧪 Gerçek Verim: Bir deneyde elde edilen gerçek ürün miktarıdır. Genellikle teorik verimden daha düşüktür.
⛔ Tanım: Bir kimyasal tepkimede, diğer reaktanlardan daha önce tükenen ve dolayısıyla tepkimenin ne kadar ürün oluşturabileceğini sınırlayan reaktandır.
🧮 Hesaplama: Sınırlayıcı bileşeni bulmak için, her bir reaktan için mol sayısını, tepkime denklemindeki katsayılarına bölerek karşılaştırırız. En küçük değeri veren reaktan sınırlayıcı bileşendir.
