🧮 TYT Ters Orantı Nedir?
Ters orantı, iki çokluktan biri artarken diğerinin aynı oranda azalmasıdır. Yani, bir şeyin miktarı artarken başka bir şeyin miktarı azalır. Bu azalma ve artma arasındaki ilişki önemlidir.
- 🚗 Örnek: Bir araba belirli bir yolu sabit hızla giderken, hızı artarsa aynı yolu daha kısa sürede gider. Hızı azalırsa aynı yolu daha uzun sürede gider.
- 🧑🍳 Örnek: Bir işi yapan işçi sayısı artarsa, işin bitme süresi kısalır. İşçi sayısı azalırsa, işin bitme süresi uzar.
📊 Temel Kavramlar
Ters orantıda, iki çokluğun çarpımı sabittir. Eğer $x$ ve $y$ ters orantılı ise, $x \cdot y = k$ (sabit) olur.
- ➕ x: Birinci çokluk
- ➖ y: İkinci çokluk
- ➗ k: Orantı sabiti
Eğer $x_1$ ve $y_1$ ile $x_2$ ve $y_2$ ters orantılı ise:
$x_1 \cdot y_1 = x_2 \cdot y_2$
💡 Püf Noktaları
* Ters orantı problemlerini çözerken orantı sabitini bulmak önemlidir.
* Soruyu dikkatlice okuyup hangi çoklukların ters orantılı olduğunu belirleyin.
* Formülü doğru uyguladığınızdan emin olun.
✍️ Örnek Soru Çözümü
Bir havuzu 6 musluk 8 saatte dolduruyor. Aynı havuzu 4 musluk kaç saatte doldurur?
Çözüm:
Musluk sayısı ile havuzun dolma süresi ters orantılıdır.
$6 \cdot 8 = 4 \cdot x$
$48 = 4x$
$x = 12$
Yani, 4 musluk aynı havuzu 12 saatte doldurur.
📝 Ek Bilgiler
- 📚 Doğru Orantı: Ters orantının tam tersidir. Bir çokluk artarken diğeri de artar.
- 📐 Oran-Orantı Problemleri: Günlük hayatta sıkça karşılaşılan problemleri çözmek için kullanılır.
