Varoluşçuluk, 20. yüzyılın en etkili felsefi akımlarından biridir. Temelinde, bireyin özgürlüğü, sorumluluğu ve anlam arayışı yatar. Varoluşçuluğa göre, insan önce var olur, sonra kendini tanımlar. Yani, doğuştan gelen bir özümüz yoktur; kim olduğumuzu, neye değer verdiğimizi ve nasıl yaşayacağımızı kendi seçimlerimizle belirleriz.
Jean-Paul Sartre'ın ünlü eseri "Varoluşçuluk Bir Hümanizmdir", bu felsefenin insanı nasıl yücelttiğini ve insanlığa nasıl bir bakış açısı sunduğunu açıklar. Sartre'a göre, varoluşçuluk, insanı kendi kaderinin efendisi olarak görür ve ona sonsuz bir sorumluluk yükler. Bu sorumluluk, insanı pasif bir varlık olmaktan çıkarıp aktif bir yaratıcıya dönüştürür.
Bu, varoluşçuluğun en temel ilkesidir. İnsan önce var olur, sonra kendi özünü yaratır. Bir nesnenin (örneğin, bir bıçağın) önce bir amacı (özü) belirlenir, sonra üretilir. Ancak insan için durum farklıdır. İnsan önce dünyaya gelir, sonra ne olacağına karar verir.
Varoluşçuluğa göre, insan özgürlüğe mahkumdur. Her an seçim yapma özgürlüğüne sahibiz ve bu özgürlükten kaçamayız. Bu özgürlük, beraberinde büyük bir sorumluluk getirir.
Seçimlerimizden sadece kendimize karşı değil, tüm insanlığa karşı sorumluyuz. Çünkü her eylemimiz, insanlığın ne olabileceğine dair bir örnek teşkil eder.
Özgürlüğümüzün ve sorumluluğumuzun farkında olmak, kaygıya neden olabilir. Bu kaygı, varoluşsal bir kaygıdır ve hayatın anlamını sorgulamamıza yol açar.
Otantik olmak, kendi değerlerimize ve inançlarımıza uygun yaşamak demektir. Başkalarının beklentilerine göre değil, kendi iç sesimize kulak vererek hareket etmektir.
Varoluşçu felsefe, günümüzde hala geçerliliğini koruyor. Özellikle bireyselliğin, özgürlüğün ve anlam arayışının ön planda olduğu modern dünyada, varoluşçuluğun sunduğu perspektifler oldukça değerli. Psikoloji, edebiyat, sanat ve siyaset gibi birçok alanda varoluşçu düşüncenin etkilerini görmek mümkün.
Varoluşçuluk, hayatın anlamını bulmak için bir reçete sunmaz. Ancak, bize kendi anlamımızı yaratma gücümüzü hatırlatır ve bizi daha bilinçli, daha sorumlu ve daha otantik bir yaşama davet eder.
