Vasiyetname, bir kişinin vefatından sonra malvarlığının nasıl dağıtılacağını belirten hukuki bir belgedir. Ancak, Türk Medeni Kanunu, miras bırakanın bazı yakınlarına (örneğin, çocukları, eşi, anne ve babası) saklı pay adı verilen, mirasın belirli bir oranında hak sahibi olma güvencesi tanır. Vasiyetname ile bu saklı paylara dokunulması, saklı pay ihlali anlamına gelir.
Saklı pay oranları, miras bırakanın yakınlık derecesine göre değişiklik gösterir:
Örneğin, miras bırakanın iki çocuğu varsa ve vasiyetname ile tüm malvarlığı bir hayır kurumuna bağışlanmışsa, çocukların saklı payları ihlal edilmiş olur.
Saklı payı ihlal edilen mirasçılar, aşağıdaki yasal yollara başvurabilirler:
Tenkis davası, saklı payı ihlal eden vasiyetnamenin veya diğer miras sözleşmelerinin, saklı pay oranına çekilmesi için açılan bir davadır. Bu dava ile, vasiyetname ile yapılan tasarrufların, saklı payı aşan kısmı iptal edilir.
Mirasçılar, tenkis davası açmak yerine, aralarında anlaşarak da saklı pay ihlalini giderebilirler. Bu anlaşma, yazılı olarak yapılmalı ve tüm mirasçıların rızasını içermelidir.
Vasiyetnamenin iptali davası, vasiyetnamenin hukuka aykırı nedenlerle (örneğin, miras bırakanın ehliyetsiz olması, tehdit altında vasiyetname düzenlemesi vb.) geçersiz kılınması için açılır. Bu dava, saklı pay ihlali olmasa dahi, vasiyetnamenin geçersizliğini iddia eden herkes tarafından açılabilir.
