⚖️ Vasiyetname, Saklı Pay İhlali ve Tenkis Davası
Vasiyetname, bir kişinin ölümünden sonra malvarlığının nasıl paylaştırılacağını belirten hukuki bir belgedir. Ancak, vasiyetname düzenlenirken miras bırakanın bazı yasal sınırlamalara uyması gerekir. Bu sınırlamalardan en önemlisi, mirasçıların
saklı pay haklarının korunmasıdır.
Saklı pay, miras bırakanın üzerinde serbestçe tasarruf edemediği, kanunen belirli mirasçılara ayrılan miras payıdır. Bu pay, mirasçıların kanuni miras paylarının bir bölümüdür ve miras bırakan tarafından vasiyetname veya diğer ölüme bağlı tasarruflarla ortadan kaldırılamaz.
🤔 Saklı Pay Kimlere Aittir?
Saklı pay sahibi mirasçılar şunlardır:
- 👨👩👧👦 Altsoy (çocuklar, torunlar): Kanuni miras paylarının yarısı
- 👵 Anne ve Baba: Kanuni miras paylarının dörtte biri
- 👰♂️ Eş:
- Eğer miras bırakanın altsoyu varsa, kanuni miras payının tamamı.
- Eğer miras bırakanın altsoyu yoksa, anne ve babasıyla birlikte mirasçı olursa, kanuni miras payının tamamı.
- Eğer miras bırakanın altsoyu veya anne babası yoksa, kanuni miras payının dörtte üçü.
💔 Saklı Pay İhlali Nedir?
Saklı pay ihlali, miras bırakanın vasiyetname veya diğer ölüme bağlı tasarruflarıyla saklı pay sahibi mirasçıların yasal olarak almaları gereken miras paylarını azaltması veya ortadan kaldırması durumudur. Örneğin, miras bırakanın tüm malvarlığını bir hayır kurumuna bağışlaması ve saklı pay sahibi mirasçılarına hiçbir şey bırakmaması saklı pay ihlali teşkil eder.
🔨 Tenkis Davası
Saklı payı ihlal edilen mirasçılar, bu ihlalin giderilmesi için
tenkis davası açabilirler. Tenkis davası, saklı payı zedelenen mirasçının, miras bırakanın yaptığı tasarrufun (vasiyetname, bağış vb.) saklı payını aşan kısmının iptalini talep ettiği davadır. Bu dava ile, miras bırakanın yaptığı tasarrufların, saklı pay oranına kadar indirilmesi sağlanır.
Tenkis Davasının Şartları
- ✅ Saklı Pay Sahibi Olmak: Davayı açan kişinin saklı pay sahibi mirasçı olması gerekir.
- 📜 Saklı Payın İhlal Edilmiş Olması: Miras bırakanın tasarrufuyla saklı payın zedelenmiş olması gerekir.
- ⏳ Hak Düşürücü Süre: Tenkis davası açma hakkı, mirasçıların miras bırakanın tasarrufunu ve saklı paylarının ihlal edildiğini öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl ve her halde miras bırakanın ölümünden itibaren 10 yıl geçmekle düşer.
Tenkis Davası Nasıl Açılır?
Tenkis davası, miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesinde açılır. Dava dilekçesinde, miras bırakanın tasarrufu, saklı payın ihlal edildiği ve tenkis talebi açıkça belirtilmelidir. Ayrıca, mirasçılık belgesi, vasiyetname örneği ve diğer ilgili belgeler de dava dilekçesine eklenmelidir.
Tenkis Hesabı Nasıl Yapılır?
Tenkis hesabı, saklı payın ne kadarının ihlal edildiğini belirlemek için yapılır. Bu hesaplama karmaşık olabilir ve genellikle bir uzman tarafından yapılması önerilir. Temel olarak, miras bırakanın terekesinin değeri belirlenir, saklı pay sahiplerinin kanuni miras payları hesaplanır ve ardından miras bırakanın yaptığı tasarrufların bu payları ne kadar azalttığı tespit edilir.
Örneğin, miras bırakanın ₺500.000 değerinde bir terekesi olsun ve bir çocuğu bulunsun. Çocuğun saklı payı, kanuni miras payının yarısı, yani ₺250.000'dir. Eğer miras bırakan, vasiyetnamesiyle bu çocuğa sadece ₺100.000 bırakmışsa, çocuğun saklı payı ₺150.000 ihlal edilmiş demektir. Bu durumda çocuk, ₺150.000 için tenkis davası açabilir.
Tenkis davası, karmaşık hukuki süreçler içerebilir ve uzman bir avukatın yardımıyla yürütülmesi önemlidir.
