Yanık ve Donmalarda İlk Yardım: Ehliyet Sınavına Hazırlık Testi

Question

Yanık ve donmalarda ilk yardım konusunu ehliyet sınavı için çalışıyorum ama pratik uygulamada ne yapacağımı tam olarak bilmiyorum. Test soruları da kafa karıştırıcı.

Answer 1

🔥 Yanıklar: İlk Yardım Esasları

Yanıklar, ısı, elektrik, kimyasal maddeler veya radyasyon gibi etkenler sonucu ciltte ve altta yatan dokularda meydana gelen hasarlardır. Yanığın ciddiyeti, yanığın derinliğine, vücut yüzeyindeki alanına ve yanığın bulunduğu bölgeye göre değişir.

• 🌡️ Birinci Derece Yanıklar: Sadece derinin en üst tabakası (epidermis) etkilenir. Kızarıklık, ağrı ve hafif şişlik görülür. Genellikle 5-7 gün içinde iyileşir.
• 🌡️ İkinci Derece Yanıklar: Epidermis ve dermisin bir kısmı etkilenir. Su toplaması (bül) oluşur, şiddetli ağrı vardır. İyileşme süresi birkaç hafta sürebilir ve iz kalma olasılığı vardır.
• 🌡️ Üçüncü Derece Yanıklar: Derinin tüm katmanları (epidermis, dermis ve deri altı dokusu) etkilenir. Sinir uçları zarar gördüğü için ağrı olmayabilir. Cilt kuru, beyaz veya kömürleşmiş görünebilir. Tıbbi müdahale ve genellikle cerrahi tedavi gereklidir.

🚑 Yanıklarda İlk Yardım

• 💧 Soğutma: Yanık bölgesini hemen soğuk su altında 10-20 dakika tutun. Bu, yanığın ilerlemesini durdurur ve ağrıyı azaltır. Buz kullanmaktan kaçının, çünkü buz doğrudan cilde zarar verebilir.
• 💍 Giysi ve Takıları Çıkarma: Yanık bölgesindeki giysi ve takıları (yüzük, bilezik vb.) nazikçe çıkarın. Ancak, yapışmış giysileri zorla çıkarmayın.
• 🩹 Steril Örtü: Yanık bölgesini temiz ve steril bir bezle veya gazlı bezle örtün. Bu, enfeksiyon riskini azaltır.
• 🤕 Tıbbi Yardım: İkinci ve üçüncü derece yanıklarda, büyük alanlı yanıklarda veya yüz, el, ayak, genital bölge gibi kritik bölgelerdeki yanıklarda derhal tıbbi yardım alın.

❌ Yanlış Uygulamalar

• ❌ Merhem Sürmek: Yanığa doğrudan merhem, krem, yağ veya losyon sürmeyin. Bu maddeler ısıyı hapsedebilir ve yanığı daha da kötüleştirebilir.
• ❌ Buz Uygulamak: Direkt olarak buz uygulamak, donmaya ve ek hasara neden olabilir.
• ❌ Su Toplayan Yerleri Patlatmak: Su toplayan yerleri (bül) patlatmayın. Bu, enfeksiyon riskini artırır.

❄️ Donmalar: İlk Yardım Esasları

Donma, soğuğa maruz kalma sonucu vücut dokularının donmasıdır. Genellikle burun, kulak, parmaklar ve ayak parmakları gibi vücudun uç kısımlarında görülür.

• 🧊 Yüzeysel Donma: Cilt yüzeyi etkilenir. Cilt soluk, beyaz veya mavimsi görünebilir ve uyuşukluk hissedilir.
• 🧊 Derin Donma: Cildin tüm katmanları ve altta yatan dokular etkilenir. Cilt sertleşir, şişer ve renk değiştirir. Kabarcıklar oluşabilir ve doku ölümü (nekroz) meydana gelebilir.

🚑 Donmalarda İlk Yardım

• 🏠 Isıtma: Donmuş bölgeyi yavaşça ısıtın. En ideal yöntem, ılık (37-40°C) suya batırmaktır. Ani ısı değişimlerinden kaçının.
• 🧣 Koruma: Donmuş bölgeyi rüzgardan ve soğuktan koruyun. Giysilerle veya battaniyeyle sarın.
• 💪 Ovmayın: Donmuş bölgeyi ovmayın veya masaj yapmayın. Bu, dokulara zarar verebilir.
• 🤕 Tıbbi Yardım: Derin donmalarda veya belirtiler şiddetliyse derhal tıbbi yardım alın.

❌ Yanlış Uygulamalar

• ❌ Sıcak Su Torbası/Direkt Isı: Donmuş bölgeye doğrudan sıcak su torbası veya ısıtıcı uygulamayın. Ani ısı, dokulara zarar verebilir.
• ❌ Alkol/Sigara: Alkol ve sigara, kan damarlarını daraltarak donmuş bölgeye kan akışını azaltır ve durumu kötüleştirebilir.

📝 Ehliyet Sınavına Hazırlık Testi

Aşağıdaki sorular, ehliyet sınavında çıkabilecek yanık ve donmalarda ilk yardım konularını kapsamaktadır.

1. Aşağıdakilerden hangisi birinci derece yanığın belirtisidir?
   1. A) Su toplaması
   2. B) Derin doku hasarı
   3. C) Kızarıklık ve ağrı
   4. D) Sinir hasarı
2. Yanıkta ilk yardımda aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?
   1. A) Yanık bölgesini soğuk su ile yıkamak
   2. B) Yanık üzerine merhem sürmek
   3. C) Giysileri çıkarmak
   4. D) Steril bir bezle örtmek
3. Donmalarda ilk yardımda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
   1. A) Donmuş bölgeyi karla ovmak
   2. B) Donmuş bölgeyi sıcak su ile ısıtmak
   3. C) Donmuş bölgeyi ılık suya batırmak
   4. D) Donmuş bölgeye alkol uygulamak
4. Aşağıdakilerden hangisi $2$. derece yanıkta görülen bir belirtidir?
   1. A) Ciltte kuruluk
   2. B) Ciltte su toplaması (bül)
   3. C) Ciltte beyazlaşma
   4. D) Ağrının hissedilmemesi
5. Aşağıdakilerden hangisi donma vakalarında yapılması gereken DOĞRU bir ilk yardım uygulamasıdır?
   1. A) Donan bölgeyi hızlıca ısıtmak için sıcak su torbası kullanmak.
   2. B) Donan bölgeyi ovarak kan dolaşımını hızlandırmak.
   3. C) Donan bölgeyi ılık suya batırarak yavaşça ısıtmak.
   4. D) Donan bölgeye alkol uygulamak.