🔞 Yaş Küçüklüğü ve Ehliyetin Sınırları
Hukukumuzda bireylerin haklarını kullanabilme ve borç altına girebilme yeteneği olan ehliyet, yaşla yakından ilişkilidir. Ancak yaş küçüklüğü, ehliyetin her zaman kısıtlanması anlamına gelmez. Türk Medeni Kanunu, reşit olma yaşı ve istisnaları konusunda önemli düzenlemeler içerir.
🎂 Reşit Olma Yaşı
- 🗓️ Genel Kural: Türk Medeni Kanunu'na göre reşit olma yaşı 18'dir. 18 yaşını dolduran bireyler, herhangi bir kısıtlama olmaması halinde tam ehliyetli kabul edilirler.
- 📝 Sonuçları: Reşit olan bir kişi, kendi adına hukuki işlemler yapabilir, sözleşme imzalayabilir, dava açabilir veya davalı olabilir.
⚖️ Ergin Kılınma (Kazai Rüşt)
- 🧑⚖️ Tanım: 18 yaşından küçük olmakla birlikte, bazı şartların varlığı halinde mahkeme kararıyla reşit sayılmaya ergin kılınma denir.
- 🔞 Şartları:
- 👨👩👧👦 15 yaşını doldurmuş olmak.
- 👨👩👧👦 Velinin veya vasinin izni.
- 👨👩👧👦 Ergin kılınmanın küçüğün menfaatine olması.
- 📜 Mahkeme Kararı: Ergin kılınma kararı, sulh hukuk mahkemesi tarafından verilir.
- ✅ Sonuçları: Ergin kılınan kişi, reşit bir birey gibi hukuki işlem yapabilir. Ancak bazı istisnalar söz konusu olabilir (örneğin, evlat edinme).
💍 Evlenme ile Reşit Olma
- 🕊️ Kural: Türk Medeni Kanunu'na göre evlenme, kişiyi reşit kılar.
- 🔞 Şartları:
- 🔞 17 yaşını doldurmuş olmak (olağan evlenme yaşı).
- 🔞 Olağanüstü durumlarda 16 yaşını doldurmuş olmak ve mahkeme kararıyla evlenmeye izin verilmesi.
- ✅ Sonuçları: Evlenen kişi, evlilik birliği devam ettiği sürece reşit sayılır. Evliliğin sona ermesiyle birlikte, kişi tekrar küçük yaşta olsa bile reşitliği devam eder.
🤕 Yaş Küçüklüğünün Ehliyete Etkisi
- ⛔ Tam Ehliyetsizlik: Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçükler (örneğin, çok küçük yaşta olanlar veya zihinsel engeli bulunanlar) tam ehliyetsizdir. Bu kişilerin yaptığı hukuki işlemler geçersizdir.
- 🚸 Sınırlı Ehliyet: Ayırt etme gücüne sahip olan küçükler sınırlı ehliyetlidir. Bu kişilerin yaptığı bazı hukuki işlemler geçerli olmakla birlikte, bazı işlemler için veli veya vasinin izni gereklidir.
- 💰 Kişiye Sıkı Sıkıya Bağlı Haklar: Yaş küçük olsa bile, kişi bazı hakları bizzat kullanabilir. Örneğin, manevi tazminat davası açma veya kişisel eşyaları üzerinde tasarruf etme gibi.
Özetle, yaş küçüklüğü ehliyeti kısıtlayabilse de, ergin kılınma ve evlenme gibi istisnalar mevcuttur. Her durumun kendi özel koşulları dikkate alınarak değerlendirilmesi önemlidir.
