Büyük ünlü uyumu (Kalınlık-incelik uyumu) nedir Test 2

Öğretmen, öğrencisi Elif'e "Türkçede bazı kelimeler ünlü uyumuna uymaz. Örneğin 'kitap' kelimesi ince ünlülerle başlayıp kalın ünlüyle biter, bu yüzden uyuma aykırıdır." dedi. Elif ise defterine "Öğretmenim, kalem kelimesi de uymaz mı?" diye yazdı.

Yukarıdaki metinde Elif'in cümlesinde geçen ve büyük ünlü uyumuna uymayan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

A) Öğretmenim
B) kalem
C) kelimesi
D) uymaz

Elif'in cümlesindeki kelimeleri tek tek inceleyerek büyük ünlü uyumuna uyup uymadıklarını kontrol edelim:

• Öğretmenim: Bu kelime "ö, ğ, e, i" ünlülerini içeriyor. Hepsi ince ünlüler olduğu için büyük ünlü uyumuna uyar.
• kalem: Bu kelime "a, e" ünlülerini içeriyor. "a" kalın, "e" ise ince bir ünlü. Kalın ve ince ünlüler bir arada bulunduğu için büyük ünlü uyumuna uymaz.
• kelimesi: Bu kelime "e, i, e, i" ünlülerini içeriyor. Hepsi ince ünlüler olduğu için büyük ünlü uyumuna uyar.
• uymaz: Bu kelime "u, a" ünlülerini içeriyor. "u" ince, "a" ise kalın bir ünlü. İnce ve kalın ünlüler bir arada bulunduğu için büyük ünlü uyumuna uymaz. Ancak soru bizden Elif'in cümlesinde geçen kelimelerden uyumsuz olanı bulmamızı istiyor.

Gördüğümüz gibi, "kalem" kelimesi kalın ve ince ünlüleri bir arada bulundurduğu için büyük ünlü uyumuna uymuyor. Elif'in cümlesinde geçen ve büyük ünlü uyumuna uymayan kelime "kalem"dir.

Cevap B seçeneğidir.