Büyük ünlü uyumu (Kalınlık-incelik uyumu) nedir Test 2

Aşağıdaki kelimelerden hangisi, Türkçe kökenli olmasına rağmen büyük ünlü uyumuna uymayan bir istisna değildir?

A) anne
B) elma
C) kardeş
D) çoban

Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu adım adım çözerek, büyük ünlü uyumunu ve istisnalarını daha iyi anlayacağız. Unutmayın, dil bilgisi kurallarını öğrenmek, dilimizi daha doğru ve etkili kullanmamızı sağlar. Haydi başlayalım!

Büyük Ünlü Uyumu Nedir?

Türkçe'de bir kelimenin ilk hecesinde kalın bir ünlü (a, ı, o, u) varsa, sonraki hecelerde de kalın ünlüler; ilk hecede ince bir ünlü (e, i, ö, ü) varsa, sonraki hecelerde de ince ünlüler bulunmasıdır.

Şimdi seçenekleri inceleyelim:

• A) anne: Kelimenin ilk hecesinde "a" (kalın ünlü) var, ikinci hecesinde "e" (ince ünlü) var. Bu kelime büyük ünlü uyumuna uymuyor ve Türkçe kökenli bir istisnadır.
• B) elma: Kelimenin ilk hecesinde "e" (ince ünlü) var, ikinci hecesinde "a" (kalın ünlü) var. Bu kelime büyük ünlü uyumuna uymuyor ve Türkçe kökenli bir istisnadır.
• C) kardeş: Kelimenin ilk hecesinde "a" (kalın ünlü) var, ikinci hecesinde "e" (ince ünlü) var. Bu kelime büyük ünlü uyumuna uymuyor ve Türkçe kökenli bir istisnadır.
• D) çoban: Kelimenin ilk hecesinde "o" (kalın ünlü) var, ikinci hecesinde "a" (kalın ünlü) var. Bu kelime büyük ünlü uyumuna uyuyor.

Gördüğümüz gibi, "çoban" kelimesi büyük ünlü uyumuna uyuyor ve diğer seçeneklerdeki kelimeler (anne, elma, kardeş) büyük ünlü uyumuna uymayan Türkçe kökenli istisnalardır.

Cevap D seçeneğidir.