Büyük ünlü uyumu (Kalınlık-incelik uyumu) nedir Test 2

Türkçede büyük ünlü uyumu, bir kelimenin tüm hecelerindeki ünlülerin ya kalın ya da ince olması kuralına dayanır. Ancak bazı alıntı kelimeler bu kurala uymaz. Örneğin "gazete" kelimesi (a-e-e) kalın ve ince ünlülerin bir araya gelmesiyle oluştuğu için uyuma aykırıdır.

Buna göre, aşağıdaki kelimelerden hangisi "gazete" kelimesine benzer şekilde, ilk bakışta uyumlu gibi görünse de aslında büyük ünlü uyumuna aykırıdır?

A) horoz
B) limon
C) çilek
D) kaplan

Merhaba öğrenciler, büyük ünlü uyumu konusunu daha iyi anlamanız için bu soruyu adım adım birlikte çözeceğiz. Unutmayın, pratik yaparak bu konuyu kolayca öğrenebilirsiniz!

Büyük ünlü uyumu, bir kelimenin içindeki ünlü harflerin ya hep kalın (a, ı, o, u) ya da hep ince (e, i, ö, ü) olmasıdır. Şimdi seçenekleri inceleyelim:

• A) horoz: Bu kelimedeki ünlüler "o" ve "o"dur. İkisi de kalın ünlü olduğu için büyük ünlü uyumuna uyar.
• B) limon: Bu kelimedeki ünlüler "i" ve "o"dur. "i" ince, "o" kalındır. Bu nedenle kelime, ilk bakışta uyumlu gibi görünse de aslında büyük ünlü uyumuna aykırıdır. Tıpkı sorudaki "gazete" kelimesi gibi.
• C) çilek: Bu kelimedeki ünlüler "i" ve "e"dir. İkisi de ince ünlü olduğu için büyük ünlü uyumuna uyar.
• D) kaplan: Bu kelimedeki ünlüler "a" ve "a"dır. İkisi de kalın ünlü olduğu için büyük ünlü uyumuna uyar.

Gördüğünüz gibi, "limon" kelimesi kalın ve ince ünlüleri bir arada bulundurduğu için büyük ünlü uyumuna aykırıdır.

Cevap B seçeneğidir.