2. "Öğrenciler bahçede oyun oynuyorlar." cümlesindeki altı çizili sözcüğün büyük ünlü uyumuna uyup uymadığı nasıl değerlendirilir?
A) Kalın ünlüyle başlayıp kalın ünlüyle bittiği için uyar
B) İnce ünlüyle başlayıp ince ünlüyle bittiği için uyar
C) Kalın ünlüyle başlayıp ince ünlüyle bittiği için uymaz
D) İnce ünlüyle başlayıp kalın ünlüyle bittiği için uymaz
Merhaba sevgili öğrenciler! Büyük ünlü uyumu konusunu hatırlayalım ve bu soruyu birlikte çözelim.
Büyük ünlü uyumu, bir kelimenin ilk hecesindeki ünlünün kalın mı ince mi olduğuna göre diğer hecelerdeki ünlülerin de aynı özelliğe sahip olmasını gerektirir. Yani, kelimenin tüm ünlülerinin ya kalın (a, ı, o, u) ya da ince (e, i, ö, ü) olması gerekir.
Şimdi "öğrenciler" kelimesini inceleyelim:
- 1. Adım: Kelimedeki ünlü harfleri belirleyelim: ö, e, i, e
- 2. Adım: İlk hecedeki ünlüyü (ö) inceleyelim: "ö" ince bir ünlüdür.
- 3. Adım: Diğer hecelerdeki ünlüleri inceleyelim: "e", "i", "e" hepsi ince ünlülerdir.
- 4. Adım: Sonuç: Kelimenin tüm ünlüleri ince olduğu için büyük ünlü uyumuna uyar.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Kalın ünlüyle başlayıp kalın ünlüyle bittiği için uyar: Yanlış, kelimemiz ince ünlüyle başlıyor.
- B) İnce ünlüyle başlayıp ince ünlüyle bittiği için uyar: Doğru, kelimemiz ince ünlüyle başlıyor ve tüm ünlüleri ince.
- C) Kalın ünlüyle başlayıp ince ünlüyle bittiği için uymaz: Yanlış, kelimemiz ince ünlüyle başlıyor.
- D) İnce ünlüyle başlayıp kalın ünlüyle bittiği için uymaz: Yanlış, kelimemizdeki tüm ünlüler ince.
Unutmayın, büyük ünlü uyumu kuralını anlamak için kelimedeki ünlüleri dikkatlice incelemeli ve ilk hecedeki ünlüye göre diğerlerinin de aynı özellikte olup olmadığını kontrol etmeliyiz.
Cevap B seçeneğidir.
