Büyük ünlü uyumu (Kalınlık-incelik uyumu) nedir Test 2

5. Büyük ünlü uyumu kuralına göre aşağıdaki sözcüklerden hangisi diğerlerinden farklıdır?

A) Masalar
B) Sıralar
C) Pencereler
D) Kapılar

Merhaba sevgili öğrenciler! Büyük ünlü uyumu konusunu hatırlayalım ve bu soruyu birlikte çözelim. Unutmayın, dil bilgisi kurallarını anlamak, dilimizi daha doğru ve etkili kullanmamızı sağlar.

Büyük ünlü uyumu kuralı neydi? Bir sözcüğün ilk hecesindeki ünlü kalınsa, sonraki hecelerdeki ünlüler de kalın; inceyse, sonraki hecelerdeki ünlüler de ince olmalıydı. Yani, "a, ı, o, u" kalın ünlüler, "e, i, ö, ü" ise ince ünlülerdir.

Şimdi seçenekleri inceleyelim:

• A) Masalar: "Ma" (a - kalın) ve "sa" (a - kalın), "lar" (a - kalın). Hepsi kalın ünlüler içeriyor.
• B) Sıralar: "Sı" (ı - kalın) ve "ra" (a - kalın), "lar" (a - kalın). Hepsi kalın ünlüler içeriyor.
• C) Pencereler: "Pen" (e - ince) ve "ce" (e - ince), "ler" (e - ince). Hepsi ince ünlüler içeriyor. Ancak "ler" (e - ince) hecesinden sonra "ler" (e - ince) hecesi gelmiş. Bu durumda sözcük büyük ünlü uyumuna uymuyor gibi duruyor. Dikkatlice inceleyelim. "Pen" (e - ince), "ce" (e - ince), "re" (e - ince), "ler" (e - ince). Kelimenin tamamı ince ünlülerden oluşuyor. Bu durumda büyük ünlü uyumuna uyuyor.
• D) Kapılar: "Ka" (a - kalın) ve "pı" (ı - kalın), "lar" (a - kalın). Hepsi kalın ünlüler içeriyor.

İlk bakışta C seçeneği kafamızı karıştırmış olabilir. Ancak "Pencereler" kelimesinin tamamı ince ünlülerden oluştuğu için büyük ünlü uyumuna uyuyor. Peki, soruda bizden istenen neydi? Diğerlerinden farklı olanı bulmak. A, B ve D seçeneklerindeki kelimeler kalın ünlülerden oluşurken, C seçeneğindeki kelime ince ünlülerden oluşuyor. Bu nedenle farklı olan C seçeneğidir.

Cevap C seçeneğidir.