7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük ünlü uyumuna uymayan birden fazla sözcük vardır?
A) Televizyon izlerken kitap okuyorum.
B) Öğrenciler sınıfta sessizce oturuyor.
C) Bahçedeki çiçekleri suladım.
D) Arkadaşlarımla parkta buluştuk.
Merhaba sevgili öğrenciler! Büyük ünlü uyumu konusunu hatırlayalım ve soruyu birlikte adım adım çözelim. Unutmayın, dil bilgisi kurallarını anlamak, dilimizi daha doğru ve etkili kullanmamızı sağlar.
Büyük Ünlü Uyumu Nedir?
Büyük ünlü uyumu, bir sözcüğün ilk hecesindeki ünlünün kalın (a, ı, o, u) veya ince (e, i, ö, ü) olmasına göre, sonraki hecelerdeki ünlülerin de aynı özellikte olması kuralıdır. Yani, bir sözcük ya tamamen kalın ünlülerden ya da tamamen ince ünlülerden oluşmalıdır.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Televizyon izlerken kitap okuyorum.
- Televizyon: "e" (ince) ile başlamış, sonra "i" (ince), "o" (kalın) var. Büyük ünlü uyumuna uymuyor.
- İzlerken: "i" (ince) ile başlamış, sonra "e" (ince) var. Büyük ünlü uyumuna uyuyor.
- Kitap: "i" (ince) ile başlamış, sonra "a" (kalın) var. Büyük ünlü uyumuna uymuyor.
- Okuyorum: "o" (kalın) ile başlamış, sonra "u" (kalın), "o" (kalın) var. Büyük ünlü uyumuna uyuyor.
Bu seçenekte "televizyon" ve "kitap" sözcükleri büyük ünlü uyumuna uymuyor. Yani birden fazla uyumsuz sözcük var.
- B) Öğrenciler sınıfta sessizce oturuyor.
- Öğrenciler: "ö" (ince) ile başlamış, sonra "e" (ince), "i" (ince) var. Büyük ünlü uyumuna uyuyor.
- Sınıfta: "ı" (kalın) ile başlamış, sonra "ı" (kalın), "a" (kalın) var. Büyük ünlü uyumuna uyuyor.
- Sessizce: "e" (ince) ile başlamış, sonra "i" (ince), "e" (ince) var. Büyük ünlü uyumuna uyuyor.
- Oturuyor: "o" (kalın) ile başlamış, sonra "u" (kalın), "u" (kalın), "o" (kalın) var. Büyük ünlü uyumuna uyuyor.
Bu seçenekteki tüm sözcükler büyük ünlü uyumuna uyuyor.
- C) Bahçedeki çiçekleri suladım.
- Bahçedeki: "a" (kalın) ile başlamış, sonra "e" (ince), "e" (ince), "i" (ince) var. Büyük ünlü uyumuna uymuyor.
- Çiçekleri: "i" (ince) ile başlamış, sonra "e" (ince), "e" (ince), "i" (ince) var. Büyük ünlü uyumuna uyuyor.
- Suladım: "u" (kalın) ile başlamış, sonra "a" (kalın), "ı" (kalın) var. Büyük ünlü uyumuna uyuyor.
Bu seçenekte sadece "bahçedeki" sözcüğü büyük ünlü uyumuna uymuyor.
- D) Arkadaşlarımla parkta buluştuk.
- Arkadaşlarımla: "a" (kalın) ile başlamış, sonra "a" (kalın), "ı" (kalın), "a" (kalın), "ı" (kalın) var. Büyük ünlü uyumuna uyuyor.
- Parkta: "a" (kalın) ile başlamış, sonra "a" (kalın) var. Büyük ünlü uyumuna uyuyor.
- Buluştuk: "u" (kalın) ile başlamış, sonra "u" (kalın), "u" (kalın) var. Büyük ünlü uyumuna uyuyor.
Bu seçenekteki tüm sözcükler büyük ünlü uyumuna uyuyor.
Gördüğümüz gibi, A seçeneğinde birden fazla sözcük (televizyon, kitap) büyük ünlü uyumuna uymuyor.
Cevap A seçeneğidir.
