Merhaba sevgili öğrenciler! İyonlaşma enerjisi soruları bazen kafa karıştırıcı olabilir, ama endişelenmeyin, bu soruyu adım adım çözerek konuyu daha iyi anlamanızı sağlayacağım.
Öncelikle iyonlaşma enerjisinin ne olduğunu hatırlayalım: Bir atomdan bir elektron koparmak için gereken enerjiye iyonlaşma enerjisi denir. Atomdan elektronlar teker teker koparıldıkça, çekirdeğin elektronlar üzerindeki çekim gücü arttığı için, sonraki elektronu koparmak için daha fazla enerji gerekir. Bu nedenle, iyonlaşma enerjisi değerleri artar.
Şimdi sorumuza dönelim: Proton sayısı 13 olan bir atomun iyonlaşma enerjisi grafiğini inceleyeceğiz. Proton sayısı 13 olan element Alüminyum'dur (Al).
- Alüminyum'un (Al) elektron dizilimi: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^1$ şeklindedir.
- İyonlaşma enerjisi grafiğinde sıçramalar, elektronların kararlı bir alt kabuktan (örneğin dolu veya yarı dolu) koparılması gerektiğinde meydana gelir.
- Alüminyum'un elektron dizilimine baktığımızda, 3. enerji seviyesinde (n=3) 3 elektron (2 tane 3s ve 1 tane 3p elektronu) olduğunu görüyoruz. Bu 3 elektron kolayca koparılabilir.
- Ancak, bu 3 elektronu kopardıktan sonra, bir alt enerji seviyesine (n=2) ineriz. Bu seviyedeki elektronlar çekirdeğe daha yakın oldukları için daha sıkı tutulurlar ve bu elektronları koparmak için çok daha fazla enerji gerekir. İşte bu noktada grafikte bir sıçrama gözlenir.
- 2. enerji seviyesinde (n=2) toplam 8 elektron (2 tane 2s ve 6 tane 2p elektronu) bulunur. Bu 8 elektron teker teker koparılırken de küçük enerji artışları olur, ancak belirgin bir sıçrama yaratmazlar.
- 2. enerji seviyesindeki 8 elektronu da kopardıktan sonra, 1. enerji seviyesine (n=1) ineriz. Bu seviyedeki elektronlar çekirdeğe çok daha yakın oldukları için çok daha sıkı tutulurlar ve bu elektronları koparmak için çok çok daha fazla enerji gerekir. İşte bu noktada grafikte ikinci bir büyük sıçrama gözlenir.
- Son olarak, 1. enerji seviyesinde (n=1) 2 elektron bulunur. Bu 2 elektron teker teker koparılırken de küçük enerji artışları olur, ancak belirgin bir sıçrama yaratmazlar.
- Özetle, Alüminyum atomunun iyonlaşma enerjisi grafiğinde 3 temel farklı enerji seviyesinden elektron koparıldığı için 3 tane belirgin sıçrama gözlenir.
Umarım bu açıklama iyonlaşma enerjisi kavramını ve sıçramaların nedenlerini anlamanıza yardımcı olmuştur. Unutmayın, pratik yaparak ve farklı örnekler çözerek bu konudaki becerilerinizi geliştirebilirsiniz.
Cevap C seçeneğidir.
