4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "bunlar" kelimesi bir ismin yerini tutmaktadır?
A) Bunların fiyatları çok yüksek.
B) Bunlar kitap daha yeni alındı.
C) Bunlar soruları çözemiyorum.
D) Bunlar defterleri topladım.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, "bunlar" kelimesinin hangi cümlede bir ismin yerini tuttuğunu, yani zamir (adıl) olarak kullanıldığını bulmamız isteniyor. "Bunlar" kelimesi hem işaret sıfatı hem de işaret zamiri olarak kullanılabilir. Aralarındaki farkı anlamak, soruyu çözmek için anahtar noktadır:
- İşaret Sıfatı: Bir ismin önüne gelerek o ismi niteler veya belirtir. İsme "hangi?" sorusunu sorduğumuzda cevap verir. Örneğin: "Bunlar kalemler" (Hangi kalemler? Bunlar kalemler). Burada "bunlar" kelimesi "kalemler" ismini belirttiği için sıfattır.
- İşaret Zamiri: Bir ismin yerini tutar, yani o ismi söylemeden doğrudan onun yerine geçer. Genellikle bir ek (hal ekleri, iyelik ekleri vb.) alır veya tek başına cümle içinde özne/nesne görevi görür. Örneğin: "Bunları aldım." (Neyi aldım? Bunları - yani kalemleri, kitapları vb.). Burada "bunlar" kelimesi bir ismin yerini tuttuğu için zamirdir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bunların fiyatları çok yüksek.
- Burada "bunlar" kelimesi "-ın" (ilgi hali eki) ekini almıştır. "Bunların" kelimesi, hangi nesnelerden bahsedildiğini açıkça belirtmeden, o nesnelerin yerine geçmiştir. Örneğin, "Elmaların fiyatları çok yüksek" yerine "Bunların fiyatları çok yüksek" denilmiştir. Dolayısıyla, "bunlar" kelimesi burada bir ismin yerini tutan bir işaret zamiridir.
- B) Bunlar kitap daha yeni alındı.
- "Bunlar" kelimesi "kitap" isminin önüne gelmiş ve onu belirtmiştir. "Hangi kitap?" sorusuna "bunlar kitap" cevabı verilebilir (cümledeki "kitap" kelimesi tekil olduğu için anlatım bozukluğu olsa da, "bu kitaplar" anlamında kullanıldığı açıktır). Bu durumda "bunlar" kelimesi bir ismi belirttiği için işaret sıfatıdır.
- C) Bunlar soruları çözemiyorum.
- "Bunlar" kelimesi "soruları" isminin önüne gelmiş ve onu belirtmiştir. "Hangi soruları?" sorusuna "bunlar soruları" cevabı verilebilir. Bu durumda "bunlar" kelimesi bir ismi belirttiği için işaret sıfatıdır.
- D) Bunlar defterleri topladım.
- "Bunlar" kelimesi "defterleri" isminin önüne gelmiş ve onu belirtmiştir. "Hangi defterleri?" sorusuna "bunlar defterleri" cevabı verilebilir. Bu durumda "bunlar" kelimesi bir ismi belirttiği için işaret sıfatıdır.
Görüldüğü gibi, sadece A seçeneğinde "bunlar" kelimesi bir ek alarak ve bir ismin yerini tutarak zamir görevinde kullanılmıştır.
Cevap A seçeneğidir.
