4. "Bu akşam Ayşe'ye misafirliğe gideceğiz." cümlesinde kesme işareti hangi dil bilgisi kuralına göre kullanılmıştır?
A) Özel ada gelen yapım eki
B) Özel ada gelen çoğul eki
C) Özel ada gelen hal eki
D) Özel ada gelen tamlama eki
Sevgili öğrenciler,
Bu soruda kesme işaretinin kullanım amacını doğru bir şekilde belirlememiz gerekiyor. Cümleyi ve kesme işaretinin kullanıldığı kelimeyi inceleyelim:
- Cümle: "Bu akşam Ayşe'ye misafirliğe gideceğiz."
- İncelenecek Kelime: "Ayşe'ye"
Şimdi adım adım çözümleyelim:
- Öncelikle, "Ayşe" kelimesi özel bir isimdir. Kişi adları özel isimlerdir.
- "Ayşe" özel ismine "-ye" eki gelmiştir. Kesme işareti (') bu eki özel isimden ayırmıştır.
- Türkçede özel adlara gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılması belirli kurallara tabidir.
- "-ye" eki, "Ayşe" ismine yönelme anlamı katmıştır ("kime?" sorusuna "Ayşe'ye" cevabını verir). Bu tür ekler hal (durum) ekleridir. Özellikle bu ek, yönelme hal ekidir (-e / -a).
- Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, özel adlara gelen hal ekleri kesme işaretiyle ayrılır.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Özel ada gelen yapım eki: Yapım ekleri, kelimenin anlamını veya türünü değiştiren eklerdir (örneğin, "göz"den "gözlük"). "-ye" eki "Ayşe" kelimesinin anlamını veya türünü değiştirmediği için yapım eki değildir. Ayrıca, özel adlara gelen yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu seçenek yanlıştır.
- B) Özel ada gelen çoğul eki: Çoğul ekleri "-ler / -lar" ekleridir (örneğin, "kitaplar", "Ayşeler"). "-ye" çoğul eki değildir. Ayrıca, özel adlara gelen çoğul ekleri (Ayşeler, Türkler gibi) kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu seçenek yanlıştır.
- C) Özel ada gelen hal eki: "-ye" eki, "Ayşe" özel ismine yönelme anlamı katan bir hal ekidir (yönelme durum eki). Özel adlara gelen hal ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Bu seçenek doğrudur.
- D) Özel ada gelen tamlama eki: Tamlama ekleri, isim tamlamalarında kullanılan eklerdir (örneğin, "evin kapısı"ndaki "-in" ve "-ı"). "-ye" eki bir tamlama eki değildir. Bu seçenek yanlıştır.
Bu açıklamalara göre, "Ayşe'ye" kelimesindeki kesme işareti, özel ada gelen yönelme hal ekini ayırmak için kullanılmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
