Bulutlar pamuktan bir yorgan gibi gökyüzünü örtmüştü. Rüzgar ise hafifçe esiyor, ağaçların yapraklarını okşuyordu.
Bu metinde kullanılan edebî sanatlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Sadece teşbih sanatı vardır.
B) Hem teşbih hem teşhis sanatı vardır.
C) Sadece teşhis sanatı vardır.
D) Hem teşbih hem intak sanatı vardır.
Sevgili öğrenciler, bu tür soruları çözerken metni dikkatlice okumak ve edebî sanatların tanımlarını iyi bilmek çok önemlidir. Şimdi metni adım adım inceleyelim ve hangi sanatların kullanıldığını bulalım:
- Metnin Birinci Bölümü: "Bulutlar pamuktan bir yorgan gibi gökyüzünü örtmüştü."
- Bu cümlede "bulutlar", "pamuktan bir yorgana" benzetilmiştir. Aralarındaki benzerlik, örtme ve yumuşaklık hissi vermesidir. Ayrıca "gibi" edatı kullanılarak benzetme açıkça yapılmıştır. Bir varlığı başka bir varlığa benzetme sanatına teşbih (benzetme) denir. Dolayısıyla metnin bu kısmında teşbih sanatı vardır.
- Metnin İkinci Bölümü: "Rüzgar ise hafifçe esiyor, ağaçların yapraklarını okşuyordu."
- Bu cümlede "rüzgarın", "ağaçların yapraklarını okşaması" eyleminden bahsediliyor. "Okşamak" eylemi insana özgü bir davranıştır. İnsan dışındaki bir varlığa (rüzgara) insana ait bir özellik (okşama) verilmesi sanatına teşhis (kişileştirme) denir. Dolayısıyla metnin bu kısmında teşhis sanatı vardır.
- İntak Sanatı: Seçeneklerde geçen "intak" sanatı ise, insan dışındaki varlıkları konuşturma sanatıdır. Metinde ne bulutlar ne de rüzgar konuşmamaktadır, sadece rüzgar insana özgü bir eylem yapmaktadır. Bu nedenle intak sanatı yoktur.
- Sonuç: Metnin ilk bölümünde teşbih, ikinci bölümünde ise teşhis sanatı kullanılmıştır. Bu durumda, her iki sanatın da bulunduğu seçeneği işaretlememiz gerekir.
Cevap B seçeneğidir.
