1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde konuşma çizgisinden önce iki nokta kullanılması gerekir?
A) Annem "Akşam yemeğe geleceğiz" dediSevgili öğrenciler, bu soruda konuşma çizgisinden önce iki nokta (:) işaretinin hangi cümlede kullanılması gerektiğini bulacağız. İki nokta işaretinin kullanım alanlarından biri, kendisinden sonra açıklama yapılacak, örnek verilecek veya doğrudan alıntı yapılacak cümlelerin başında yer almasıdır. Özellikle, bir cümle tamamlanmamışsa ve devamında gelecek olan doğrudan söz veya alıntı o cümleyi tamamlıyorsa iki nokta kullanılır.
A) Annem "Akşam yemeğe geleceğiz" dedi
Bu cümlede, "dedi" fiili doğrudan konuşmayı başlattığı için konuşma çizgisinden önce virgül (,) kullanılması daha uygun olurdu. İki nokta kullanımına gerek yoktur.
B) Öğretmen sınıfa girdi ve hep bir ağızdan
Bu cümle, kendisinden sonra bir açıklama veya doğrudan bir söz beklentisi yaratmaktadır. "Hep bir ağızdan" ifadesinden sonra ne söylendiği belirtilmediği için cümle eksiktir ve bu eksikliği tamamlayacak olan doğrudan sözden önce iki nokta kullanılması gerekir. Örneğin, "Öğretmen sınıfa girdi ve hep bir ağızdan: 'Günaydın öğretmenim!' dedik." şeklinde devam edebilirdi. Bu nedenle, iki nokta kullanımı burada zorunludur.
C) Ayşe yüksek sesle "Yardım edin" diye bağırdı
Bu cümlede de "diye bağırdı" ifadesi doğrudan konuşmayı başlattığı için konuşma çizgisinden önce virgül (,) kullanılması daha uygundur. İki nokta kullanımına gerek yoktur.
D) Babam sessizce odadan çıktı kapıyı kapattı
Bu cümlede herhangi bir doğrudan konuşma veya alıntı bulunmamaktadır. Dolayısıyla konuşma çizgisi veya iki nokta kullanılmasına gerek yoktur.
Bu açıklamalar ışığında, cümledeki eksikliği tamamlayacak ve doğrudan sözü başlatacak olan seçeneğin B olduğu açıktır.
Cevap B seçeneğidir.
