Bu soruda, bir proteinin amino asit dizisi verilmiş ve bu proteinin sentezi sırasında kaç farklı tRNA molekülünün görev yaptığı sorulmuştur. Protein sentezi (translasyon) sürecini ve tRNA'nın rolünü hatırlayarak bu soruyu kolayca çözebiliriz.
- Protein Sentezi ve tRNA'nın Rolü: Protein sentezi sırasında, mRNA üzerindeki her üç nükleotitlik diziye "kodon" denir. Her kodon, belirli bir amino asidi veya bir dur sinyalini (stop kodonu) şifreler. tRNA (taşıyıcı RNA) molekülleri ise sitoplazmada serbest halde bulunan amino asitleri ribozoma taşımakla görevlidir. Her tRNA molekülünün bir ucunda belirli bir amino asit bağlıyken, diğer ucunda mRNA kodonuna tamamlayıcı olan üç nükleotitlik bir "antikodon" bulunur.
- Farklı tRNA Molekülleri: Bir tRNA molekülü, taşıdığı amino aside ve sahip olduğu antikodona göre özelleşmiştir. Dolayısıyla, farklı amino asitler için farklı tRNA molekülleri görev yapar. Eğer aynı amino asit protein dizisinde birden fazla kez geçiyorsa, bu amino asidi taşıyan tRNA tipi aynıdır, yani farklı bir tRNA molekülü sayılmaz. Bizden istenen, kaç farklı tRNA molekülü olduğudur.
- Verilen Protein Dizisi ve tRNA İhtiyacı: Soru bize "Met-Lys-Pro-Val-Stop" şeklinde bir amino asit dizisi vermiştir. Bu dizideki her bir elemanı tRNA ihtiyacı açısından inceleyelim:
- Met (Metiyonin): Bu amino asidi taşıyan bir tRNA molekülü görev yapacaktır.
- Lys (Lizin): Bu amino asidi taşıyan farklı bir tRNA molekülü görev yapacaktır.
- Pro (Prolin): Bu amino asidi taşıyan farklı bir tRNA molekülü görev yapacaktır.
- Val (Valin): Bu amino asidi taşıyan farklı bir tRNA molekülü görev yapacaktır.
- Stop (Dur Kodonu): Dur kodonları (UAA, UAG, UGA) herhangi bir amino asidi şifrelemezler ve bu kodonlara karşılık gelen bir tRNA molekülü bulunmaz. Bunun yerine, dur kodonları ribozoma bağlanan "salım faktörleri" (release factors) tarafından tanınır ve protein sentezi sona erer. Bu nedenle, dur kodonu için bir tRNA molekülü saymayız.
- Sonuç: Protein dizisinde Met, Lys, Pro ve Val olmak üzere 4 farklı amino asit bulunmaktadır. Her farklı amino asit için farklı bir tRNA molekülü görev yapacağından, toplamda 4 farklı tRNA molekülü bu proteinin sentezinde rol almıştır. Dur kodonu için tRNA sayılmaz.
Cevap B seçeneğidir.
