Araştırma sorusu oluşturulurken "değer yargısı içermemesi" kriteri ne anlama gelir?
A) Sayısal veriler kullanılması
B) Tarafsız ve yansız olması
C) Karmaşık olması
D) Herkesin kabul edeceği bir sonuç öngörmesi
Sevgili öğrenciler, bir araştırma sorusu oluştururken dikkat etmemiz gereken en önemli noktalardan biri, sorunun "değer yargısı içermemesi"dir. Bu kriterin ne anlama geldiğini adım adım açıklayalım:
- Araştırma Sorusu Nedir?
Araştırma sorusu, bir araştırmanın temelini oluşturan, cevap aradığımız ana sorudur. Bu soru, bizi belirli bir konuyu derinlemesine incelemeye yönlendirir ve araştırmamızın kapsamını belirler.
- Değer Yargısı Nedir?
Değer yargısı, kişisel inançlarımıza, ahlaki değerlerimize, beğenilerimize veya ön kabullerimize dayanan, "iyi-kötü", "doğru-yanlış", "güzel-çirkin" gibi öznel değerlendirmelerdir. Örneğin, "En iyi renk mavidir" demek bir değer yargısıdır.
- Araştırma Sorusunda Neden Değer Yargısı Olmamalı?
Bilimsel araştırmaların temel amacı, nesnel gerçekleri ortaya koymak, olayları ve olguları tarafsız bir şekilde incelemektir. Eğer bir araştırma sorusu değer yargısı içerirse, araştırmacı daha en başından kendi kişisel görüşünü veya ön yargısını soruya katmış olur. Bu durum, araştırmanın sonuçlarını etkileyebilir, objektifliğini zedeleyebilir ve bilimsel geçerliliğini düşürebilir. Araştırmacı, kendi değerlerini değil, verileri ve kanıtları konuşturmalıdır.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Sayısal veriler kullanılması: Bir araştırma sorusunun değer yargısı içermemesi, kullanılan veri türüyle (sayısal veya nitel) doğrudan ilgili değildir. Hem sayısal hem de nitel araştırmalar değer yargısından uzak olmalıdır.
- B) Tarafsız ve yansız olması: İşte bu tam da aradığımız cevaptır! Bir araştırma sorusunun değer yargısı içermemesi demek, o sorunun tarafsız ve yansız bir bakış açısıyla oluşturulması demektir. Araştırmacı, kendi kişisel görüşlerini, inançlarını veya ön yargılarını soruya yansıtmamalı, konuyu objektif bir şekilde ele almalıdır. Soru, belirli bir sonuca işaret etmemeli veya belirli bir tarafı desteklememelidir.
- C) Karmaşık olması: Bir araştırma sorusunun karmaşık veya basit olması, değer yargısı içerip içermemesiyle alakalı değildir. Önemli olan, sorunun net, anlaşılır ve objektif olmasıdır.
- D) Herkesin kabul edeceği bir sonuç öngörmesi: Bilimsel araştırmalar her zaman herkesin kabul edeceği sonuçlar üretmeyebilir; hatta bazen tartışmalı sonuçlara ulaşabilir. Önemli olan, sonucun bilimsel yöntemlerle, tarafsız bir şekilde elde edilmiş olmasıdır. Bir sonucun önceden öngörülmesi veya herkes tarafından kabul edileceğinin varsayılması, araştırmaya önyargı katabilir.
- Özetle: Bir araştırma sorusu oluştururken "değer yargısı içermemesi" demek, sorunun kişisel görüşlerden, ön yargılardan ve ahlaki değerlendirmelerden arındırılmış, tamamen objektif ve tarafsız bir şekilde ifade edilmesi demektir. Bu sayede araştırma, gerçekleri olduğu gibi ortaya koymaya odaklanır.
Cevap B seçeneğidir.
