Telofaz evresinde kromozomların de-kondensasyonu (paketlenmenin gevşemesi) sonucunda aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?
A) DNA replikasyonu başlar
B) Kromozomlar iğ ipliklerine tutunur
C) Kromatin yapı yeniden oluşur
D) Sentriyoller bölünür
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için, hücre bölünmesinin son evresi olan Telofaz'da neler olduğunu ve kromozomların yapısını iyi anlamamız gerekiyor. Haydi adım adım inceleyelim:
- Telofaz Evresi ve Kromozomlar: Telofaz, mitoz bölünmenin (veya mayoz II'nin) son evresidir. Bu evrede, hücrenin zıt kutuplarına ulaşan kromozom setleri etrafında yeni çekirdek zarları oluşmaya başlar.
- De-kondensasyon Nedir?: "De-kondensasyon" terimi, kromozomların sıkıca paketlenmiş, yoğunlaşmış yapılarından gevşemesi, açılması ve daha az yoğun hale gelmesi anlamına gelir. Mitozun başında (profazda) kromozomlar, hücre bölünmesini kolaylaştırmak için çok sıkı bir şekilde paketlenirler. Telofazda ise bu sıkı paketlenme tersine döner.
- Kromozom ve Kromatin İlişkisi: DNA, hücrede normalde "kromatin" adı verilen, proteinlerle (histonlar) sarılı, ipliksi bir yapıdadır. Hücre bölünmesi sırasında bu kromatin iplikleri kısalıp kalınlaşarak mikroskop altında görülebilen "kromozom" yapılarını oluşturur. Yani, kromozomlar kromatinin yoğunlaşmış halidir.
- De-kondensasyonun Sonucu: Telofazda kromozomlar de-kondense olduğunda, yani gevşeyip açıldığında, tekrar ipliksi ve daha az yoğun olan "kromatin" yapısına geri dönerler. Bu, yeni oluşan çekirdeklerde gen ifadesinin (transkripsiyon) gerçekleşebilmesi için önemlidir, çünkü DNA'nın okunabilmesi için gevşek bir yapıda olması gerekir.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) DNA replikasyonu başlar: DNA replikasyonu (DNA'nın kendini eşlemesi), hücre bölünmesinden önce, İnterfaz'ın S evresinde gerçekleşir. Telofazda değil.
- B) Kromozomlar iğ ipliklerine tutunur: Kromozomlar, mitozun Prometafaz evresinde iğ ipliklerine tutunur. Telofazda ise iğ iplikleri kaybolmaya başlar.
- C) Kromatin yapı yeniden oluşur: Evet, kromozomların de-kondensasyonu, onların tekrar kromatin iplikleri haline gelmesi demektir. Bu, Telofaz'ın temel özelliklerinden biridir.
- D) Sentriyoller bölünür: Sentriyoller, hücre bölünmesinden önce, İnterfaz'ın S evresinde eşlenir (bölünmez, eşlenir). Mitozun başında zıt kutuplara hareket ederler.
Bu bilgiler ışığında, Telofaz evresinde kromozomların de-kondensasyonu sonucunda kromatin yapının yeniden oluştuğunu söyleyebiliriz.
Cevap C seçeneğidir.
