5. "Şair 'En güzel mısralarımı ... yazdım.' diyor." cümlesindeki üç nokta hangi anlamda kullanılmıştır?
A) Alıntının başında eksiklik olduğunu
B) Alıntının ortasında atlama olduğunu
C) Alıntının sonunun kesildiğini
D) Anlamın pekiştirildiğini
Sevgili öğrenciler, bu soruda üç noktanın (elipsin) cümle içindeki kullanım amacını bulacağız. Üç nokta, Türkçede farklı görevlerde kullanılan önemli bir noktalama işaretidir. Özellikle alıntılarda kullanımı dikkat gerektirir.
- Öncelikle verilen cümleyi dikkatlice inceleyelim: "Şair 'En güzel mısralarımı ... yazdım.' diyor."
- Bu cümlede, şairin sözleri tırnak içinde (alıntı olarak) verilmiştir: "En güzel mısralarımı ... yazdım."
- Üç nokta (...) alıntının ortasında yer almaktadır. Yani, alıntıya başlanmış, bir kısım söylenmiş, sonra üç nokta gelmiş ve alıntının devamı getirilmiştir.
- Türkçede ve genel noktalama kurallarında, bir alıntının ortasında kullanılan üç nokta, alıntının o kısmından bazı kelimelerin veya cümlelerin atlandığını, yani eksik bırakıldığını gösterir. Şairin orijinal sözünün daha uzun olduğu, ancak alıntıyı yapan kişinin sadece önemli gördüğü kısımları aldığı anlaşılır.
- Örneğin, şairin tam sözü belki de "En güzel mısralarımı derin bir ilhamla ve büyük bir aşkla yazdım." şeklindeydi. Ancak alıntıda bu ara kısım atlanarak "En güzel mısralarımı ... yazdım." şeklinde verilmiştir.
- Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Alıntının başında eksiklik olduğunu: Eğer üç nokta alıntının başında olsaydı ("...En güzel mısralarımı yazdım."), bu doğru olurdu. Ancak bizim cümlemizde başta değil.
- B) Alıntının ortasında atlama olduğunu: Üç nokta, "mısralarımı" kelimesinden sonra ve "yazdım" kelimesinden önce gelerek alıntının ortasında bir atlama, bir eksiltme yapıldığını açıkça belirtmektedir. Bu ifade, üç noktanın buradaki kullanım amacına tamamen uymaktadır.
- C) Alıntının sonunun kesildiğini: Eğer üç nokta alıntının sonunda olsaydı ("En güzel mısralarımı yazdım..."), bu doğru olurdu. Ancak bizim cümlemizde sonda değil.
- D) Anlamın pekiştirildiğini: Üç nokta, genellikle bir duraksama, devamlılık veya eksiltme anlamı taşır. Anlamı pekiştirmek için ünlem işareti (!) veya farklı kelime seçimleri kullanılır. Bu kullanım amacı üç noktanın temel işlevi değildir.
- Bu durumda, üç noktanın alıntının ortasında kullanılması, alıntının o kısmından bir atlama yapıldığını, yani bazı kelimelerin veya cümlelerin çıkarıldığını gösterir.
Cevap B seçeneğidir.
