6. Aşağıdaki parçada üç noktanın kullanım amacı nedir?
Konuşmacı: "Bu projede ... çalıştık ve sonunda başardık." dedi.
A) Anlamı güçlendirmek
B) Benzer örnekleri göstermek
C) Alıntıda atlanan kısım olduğunu belirtmek
D) Bitmemişlik hissi vermek
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, üç noktanın (elipsin) bir alıntı içindeki kullanım amacını anlamamız isteniyor. Üç nokta, Türkçede ve diğer dillerde farklı amaçlarla kullanılan önemli bir noktalama işaretidir. Şimdi adım adım bu soruyu inceleyelim:
- Verilen Cümleyi İnceleyelim: "Konuşmacı: "Bu projede ... çalıştık ve sonunda başardık." dedi." Bu cümle, bir konuşmacının sözlerinin doğrudan aktarıldığı bir alıntıdır. Üç nokta, alıntının tam ortasında yer alıyor.
- Üç Noktanın Temel Kullanım Amaçları:
- Bir cümlenin bitmemiş olduğunu, okuyucunun tamamlamasını beklediğini veya bir düşüncenin kesintiye uğradığını belirtmek. (Örnek: "Keşke... neyse.")
- Kaba sayılan veya söylenmek istenmeyen kelimelerin yerine kullanılmak. (Örnek: "O ... adam yine geldi.")
- Şiirlerde mısra sonlarında veya metinlerde anlatıma güç katmak, duraksama sağlamak.
- En önemlisi ve bizim sorumuzla ilgili olan: Alıntılarda, yazarın veya konuşmacının sözlerinden bir kısmın atlandığını, yani kesildiğini belirtmek. Bu, alıntıyı kısaltmak veya sadece ilgili kısmı vurgulamak için yapılırken, orijinal anlamın bozulmadığını gösterir.
- Sorumuzdaki Kullanım Amacı: "Bu projede ... çalıştık ve sonunda başardık." ifadesinde, konuşmacının "Bu projede" dedikten sonra bazı kelimeler, cümleler veya ifadeler kullandığı, ancak alıntıyı yapan kişinin bu kısımları atlayarak doğrudan "çalıştık ve sonunda başardık" kısmına geçtiği anlaşılmaktadır. Bu, alıntının orijinalinden bir bölümün çıkarıldığını gösterir.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Anlamı güçlendirmek: Üç nokta bazen duraksama yaratarak anlamı güçlendirebilir ancak bir alıntı içinde bu, birincil amacı değildir. Burada bir eksiltme söz konusudur.
- B) Benzer örnekleri göstermek: Bu kullanım genellikle bir liste veya sıralama yaparken "vb." yerine veya daha fazla örnek olduğunu belirtmek için kullanılır. (Örnek: "Elma, armut, muz... gibi meyveler.") Verilen cümlede böyle bir durum yoktur.
- C) Alıntıda atlanan kısım olduğunu belirtmek: Tam da yukarıda açıkladığımız gibi, bu kullanım, orijinal metinden veya konuşmadan bir bölümün çıkarıldığını, atlandığını gösterir. Sorumuzdaki durumla birebir örtüşmektedir.
- D) Bitmemişlik hissi vermek: Bu kullanım genellikle cümlenin sonunda, düşüncenin tamamlanmadığını veya okuyucuya bırakıldığını belirtmek için kullanılır. (Örnek: "Eğer o gelirse...") Burada ise cümle "çalıştık ve sonunda başardık" ile tamamlanmıştır, yani bitmemiş bir düşünce değil, atlanmış bir kısım vardır.
Bu nedenle, verilen alıntıda üç noktanın kullanım amacı, orijinal konuşmadan bir kısmın atlandığını belirtmektir.
Cevap C seçeneğidir.
