Bir öğrenci doğal polimerlerle ilgili aşağıdaki özellikleri not etmiştir:
- Amino asitlerden oluşur
- Enzim, hormon ve antikor yapısına katılır
- Yapısında peptit bağları bulunur
Öğrencinin not ettiği bu özellikler hangi doğal polimere aittir?
A) Nişasta
B) Selüloz
C) Protein
D) Glikojen
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir doğal polimerin özelliklerini inceleyerek hangi molekül olduğunu bulmamız isteniyor. Hadi, verilen özellikleri adım adım değerlendirelim:
- Birinci özellik: "Amino asitlerden oluşur"
- Canlılardaki temel organik moleküllerden olan polimerlerin yapı taşları (monomerleri) farklılık gösterir.
- Karbonhidratlar (nişasta, selüloz, glikojen) glikoz gibi monosakkaritlerden oluşur.
- Yağlar, gliserol ve yağ asitlerinden oluşur.
- Nükleik asitler (DNA, RNA) nükleotitlerden oluşur.
- Ancak, amino asitler sadece proteinlerin yapı taşıdır. Bu özellik doğrudan proteinleri işaret etmektedir.
- İkinci özellik: "Enzim, hormon ve antikor yapısına katılır"
- Enzimler: Canlılardaki biyokimyasal reaksiyonları hızlandıran biyolojik katalizörlerin neredeyse tamamı protein yapılıdır.
- Hormonlar: Vücudumuzdaki birçok düzenleyici hormon (örneğin insülin, büyüme hormonu) protein yapılıdır. Bazı hormonlar steroid yapılı olsa da, protein yapılı olanlar oldukça yaygındır.
- Antikorlar: Bağışıklık sistemimizin yabancı maddelere (antijenlere) karşı ürettiği savunma molekülleri olan antikorlar (immünoglobulinler) tamamen protein yapılıdır.
- Bu rollerin hepsi proteinlerin canlılardaki hayati fonksiyonlarını gösterir ve diğer polimerler bu görevleri üstlenmez.
- Üçüncü özellik: "Yapısında peptit bağları bulunur"
- Amino asitler birbirine bağlanarak proteinleri oluştururken, bir amino asidin karboksil grubu ile diğer amino asidin amino grubu arasında özel bir bağ oluşur. Bu bağa peptit bağı denir.
- Karbonhidratlarda (nişasta, selüloz, glikojen) monosakkaritler arasında glikozit bağları bulunur.
- Bu özellik de kesinlikle proteinlere özgüdür.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Nişasta: Bitkilerde depolanan bir karbonhidrattır. Glikoz birimlerinden oluşur ve glikozit bağları içerir. Amino asitlerden oluşmaz.
- B) Selüloz: Bitki hücre duvarının temel yapısal bileşenidir. Glikoz birimlerinden oluşur ve glikozit bağları içerir. Amino asitlerden oluşmaz.
- C) Protein: Amino asitlerden oluşan, peptit bağları içeren, enzim, hormon ve antikor gibi birçok yaşamsal fonksiyonda görev alan bir doğal polimerdir. Öğrencinin not ettiği tüm özellikler proteinlere aittir.
- D) Glikojen: Hayvanlarda ve mantarlarda depolanan bir karbonhidrattır. Glikoz birimlerinden oluşur ve glikozit bağları içerir. Amino asitlerden oluşmaz.
Yukarıdaki tüm özellikler bir araya geldiğinde, öğrencinin not ettiği polimerin Protein olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
