Doğal polimerler ve monomerleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Protein - Amino asit
B) Nişasta - Glikoz
C) Selüloz - Glikoz
D) Nükleik asit - Amino asit
Sevgili öğrenciler, bu soruda doğal polimerler ve onları oluşturan temel yapı taşları olan monomerler arasındaki ilişkiyi inceleyeceğiz. Polimerler, birçok küçük birimin (monomerin) birbirine bağlanmasıyla oluşan büyük moleküllerdir. Doğada birçok önemli polimer bulunur ve her birinin kendine özgü monomerleri vardır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Protein - Amino asit: Proteinler, canlıların yapısında ve işlevlerinde kritik roller oynayan büyük biyomoleküllerdir. Proteinlerin yapı taşları, yani monomerleri, amino asitlerdir. Birçok amino asit, peptit bağlarıyla birbirine bağlanarak uzun protein zincirlerini oluşturur. Bu eşleştirme doğrudur.
- B) Nişasta - Glikoz: Nişasta, bitkilerde enerji depolamak için kullanılan bir polisakkarittir (çoklu şeker). Nişastanın temel yapı birimi, yani monomeri, glikoz molekülüdür. Binlerce glikoz molekülü bir araya gelerek nişastayı oluşturur. Bu eşleştirme de doğrudur.
- C) Selüloz - Glikoz: Selüloz, bitki hücre duvarlarının ana bileşeni olan bir başka önemli polisakkarittir. Tıpkı nişasta gibi, selülozun da monomeri glikozdur. Ancak glikoz birimlerinin bağlanma şekli nişastadan farklıdır, bu da onlara farklı fiziksel ve kimyasal özellikler kazandırır. Bu eşleştirme de doğrudur.
- D) Nükleik asit - Amino asit: Nükleik asitler (DNA ve RNA), genetik bilginin depolanması ve aktarılmasından sorumlu biyomoleküllerdir. Nükleik asitlerin yapı taşları, yani monomerleri, nükleotitlerdir. Nükleotitler; bir azotlu baz, bir beş karbonlu şeker (deoksiriboz veya riboz) ve bir fosfat grubundan oluşur. Amino asitler ise proteinlerin monomerleridir. Dolayısıyla, nükleik asitlerin monomerlerinin amino asitler olduğu ifadesi yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, nükleik asitlerin monomerleri amino asitler değil, nükleotitlerdir. Bu nedenle yanlış eşleştirme D seçeneğinde verilmiştir.
Cevap D seçeneğidir.
