Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruda fiziksel büyüklükleri sınıflandırma bilgimizi kullanacağız. Fizikte büyüklükler, yönleri olup olmamasına göre skaler ve vektörel olarak ikiye ayrılır. Şimdi bu kavramları hatırlayalım:
- Skaler Büyüklükler: Sadece büyüklüğü ve birimi olan, yönü olmayan fiziksel büyüklüklerdir. Örneğin; kütle, zaman, sıcaklık, enerji, hacim, özkütle, iş.
- Vektörel Büyüklükler: Hem büyüklüğü hem de yönü olan fiziksel büyüklüklerdir. Örneğin; kuvvet, hız, ivme, yer değiştirme, ağırlık, momentum.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kütle - Ağırlık
- Kütle: Bir cismin madde miktarıdır. Yönü yoktur, sadece büyüklüğü vardır. Bu nedenle skaler bir büyüklüktür.
- Ağırlık: Bir cisme etki eden yerçekimi kuvvetidir. Yerin merkezine doğru bir yönü ve büyüklüğü vardır. Bu nedenle vektörel bir büyüklüktür.
- Bu çiftin her ikisi de skaler değildir.
- B) İş - Kuvvet
- İş: Bir kuvvete maruz kalan cismin kuvvet doğrultusunda yer değiştirmesiyle yapılan enerji transferidir. Yönü yoktur, sadece büyüklüğü vardır. Bu nedenle skaler bir büyüklüktür.
- Kuvvet: Bir cismin hareket durumunu değiştiren veya değiştirmeye çalışan etkidir. Yönü ve büyüklüğü vardır. Bu nedenle vektörel bir büyüklüktür.
- Bu çiftin her ikisi de skaler değildir.
- C) Sıcaklık - Özkütle
- Sıcaklık: Bir maddenin moleküllerinin ortalama kinetik enerjisinin bir ölçüsüdür. Yönü yoktur, sadece büyüklüğü vardır. Bu nedenle skaler bir büyüklüktür.
- Özkütle (Yoğunluk): Bir maddenin birim hacimdeki kütlesidir. Yönü yoktur, sadece büyüklüğü vardır. Bu nedenle skaler bir büyüklüktür.
- Bu çiftteki her iki büyüklük de skalerdir.
- D) Hız - İvme
- Hız: Bir cismin birim zamanda yaptığı yer değiştirmedir. Hem büyüklüğü hem de yönü vardır. Bu nedenle vektörel bir büyüklüktür. (Sürat skalerdir, hız vektöreldir, karıştırmayalım.)
- İvme: Bir cismin hızındaki birim zamandaki değişimdir. Hem büyüklüğü hem de yönü vardır. Bu nedenle vektörel bir büyüklüktür.
- Bu çiftin her ikisi de skaler değildir, aksine her ikisi de vektöreldir.
Yukarıdaki analizlerimize göre, her ikisi de skaler olan büyüklük çifti Sıcaklık ve Özkütle'dir.
Cevap C seçeneğidir.
