7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem zamir eksikliği hem de noktalama eksikliğinden kaynaklanan anlam belirsizliği vardır?
A) Doktor hastayı muayene etti ve ona ilaç yazdı.Sevgili öğrenciler, bu soruda hem zamir eksikliğinden hem de noktalama eksikliğinden kaynaklanan anlam belirsizliği olan cümleyi bulmamız isteniyor. Anlam belirsizliği, cümlenin birden fazla şekilde yorumlanabilmesi durumudur.
Zamir Eksikliği (veya Belirsizliği): Cümlede bir ismin yerini tutan zamirin (adılın) ya hiç kullanılmaması ya da yanlış/belirsiz kullanılması sonucu ortaya çıkan anlam karışıklığıdır. Özellikle iyelik zamirlerinin (benim, senin, onun vb.) veya kişi zamirlerinin (o, sen vb.) eksikliği veya belirsizliği bu duruma yol açar.
Noktalama Eksikliği: Cümlede virgül, noktalı virgül gibi noktalama işaretlerinin doğru yerde kullanılmaması veya hiç kullanılmaması nedeniyle cümlenin anlamının değişmesi veya birden fazla anlama gelmesidir. Özellikle virgülün özneyi ayırmaması veya sıralı cümleleri yanlış bağlaması bu tür sorunlara yol açar.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
Zamir Eksikliği / Belirsizliği: Cümledeki "onun" zamiri, kimin odası olduğunu net bir şekilde belirtmemektedir. Bu oda müdürün mü, öğretmenin mi, yoksa üçüncü bir kişinin mi? Bu durum, "onun" zamirinin referansının belirsiz olmasından kaynaklanan bir anlam karışıklığıdır. Eğer "onun" kelimesi olmasaydı ("Müdür öğretmene odasına gelmesini söyledi"), o zaman da "odasına" kelimesinin kime ait olduğu belirsiz olurdu (Müdür'ün odası mı, öğretmenin odası mı?). "Onun" kelimesinin varlığı bu belirsizliği gidermez, aksine "onun" kelimesinin kime işaret ettiği konusunda yeni bir belirsizlik yaratır. Bu durum, anlatım bozukluklarında "zamir belirsizliği" veya "zamir eksikliği" başlığı altında incelenir.
Noktalama Eksikliği: Cümlede virgülün kullanılmaması da anlam belirsizliğini artırır. Örneğin, "Müdür, öğretmene onun odasına gelmesini söyledi." şeklinde virgül kullanıldığında, müdürün bir talimat verdiği daha net anlaşılır ancak "onun" zamirinin belirsizliği devam eder. Ancak daha önemlisi, eğer müdür, öğretmene *başka birinin* mesajını iletiyorsa (yani "Müdür, öğretmene, (bir başkasının) odasına gelmesini söyledi."), bu durumda "öğretmene" kelimesinden sonra virgül kullanılması gerekebilir. Virgülün olmaması, cümlenin farklı yorumlanmasına (örneğin müdürün kendi odasına çağırması veya öğretmenin kendi odasına gitmesini istemesi gibi) olanak tanır ve bu da noktalama eksikliğinden kaynaklanan bir belirsizliktir. Klasik örneklerde olduğu gibi, virgülün özneyi veya bir ara sözü ayırmaması anlamı değiştirebilir. Burada da cümlenin yapısı ve "onun" zamirinin referansı arasındaki ilişkinin noktalama ile netleştirilememesi bir eksikliktir.
Bu nedenle, D seçeneğindeki cümlede hem "onun" zamirinin kime işaret ettiğinin belirsiz olması (zamir eksikliği/belirsizliği) hem de virgül eksikliğinin bu belirsizliği pekiştirmesi (noktalama eksikliği) nedeniyle anlam belirsizliği bulunmaktadır.
Cevap D seçeneğidir.
