Anlam belirsizliği (Zamir eksikliği, noktalama eksikliği) Test 2

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "onun" zamirinin kullanımı anlam belirsizliğine neden olmuştur?

A) Ahmet'in kalemini aldım, onun yerine yenisini vereceğim.
B) Müdür, öğretmene onun odasını gösterdi.
C) Kitabı okudum, onun etkisinden uzun süre kurtulamadım.
D) Arabayı tamir ettirdim, onun lastiklerini de değiştirdim.

Sevgili öğrenciler, bu soruda "onun" zamirinin hangi cümlede anlam belirsizliğine yol açtığını bulmamız isteniyor. Zamirler, isimlerin yerini tutan sözcüklerdir. Ancak bazen bir zamir, cümlede birden fazla ismin yerine geçebilecek gibi durduğunda anlam belirsizliği ortaya çıkar. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Ahmet'in kalemini aldım, onun yerine yenisini vereceğim.

  Bu cümlede "onun" zamiri, açıkça "Ahmet'in kalemi" yerine kullanılmıştır. "Kalemin yerine" anlamındadır. Cümlede herhangi bir anlam karışıklığı veya belirsizliği yoktur.

• B) Müdür, öğretmene onun odasını gösterdi.

  İşte bu cümlede bir belirsizlik var! "Onun" zamiri, hem "Müdür" hem de "öğretmen" kelimesinin yerine geçebilir. Yani:

  • Müdür, öğretmene müdürün odasını mı gösterdi?
  • Müdür, öğretmene öğretmenin odasını mı gösterdi?

  Bu iki farklı yorum, cümlenin anlamını netleştirmemizi engeller ve anlam belirsizliğine neden olur.

• C) Kitabı okudum, onun etkisinden uzun süre kurtulamadım.

  Bu cümlede "onun" zamiri, "kitap" kelimesinin yerine kullanılmıştır. "Kitabın etkisinden" anlamındadır. Cümlede herhangi bir anlam belirsizliği yoktur.

• D) Arabayı tamir ettirdim, onun lastiklerini de değiştirdim.

  Bu cümlede "onun" zamiri, "araba" kelimesinin yerine kullanılmıştır. "Arabanın lastiklerini" anlamındadır. Cümlede herhangi bir anlam belirsizliği yoktur.

Gördüğümüz gibi, B seçeneğindeki "onun" zamiri, cümlede iki farklı kişiye (Müdür veya öğretmen) işaret edebildiği için anlam belirsizliğine yol açmıştır.

Cevap B seçeneğidir.