Esnek bir yay 0,2 metre sıkıştırıldığında depolanan potansiyel enerji 40 joule olmaktadır. Aynı yay 0,4 metre sıkıştırıldığında depolanan potansiyel enerji kaç joule olur?
A) 80Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda esnek bir yayda depolanan potansiyel enerji kavramını ve bu enerjinin sıkışma miktarı ile nasıl değiştiğini inceleyeceğiz. Adım adım ilerleyerek soruyu çözelim.
Esnek bir yayda depolanan potansiyel enerji, yayın sıkışma veya gerilme miktarına bağlıdır ve aşağıdaki formülle hesaplanır:
$E_p = \frac{1}{2}kx^2$
Burada;
Soruda bize ilk durum için şu bilgiler verilmiş:
Bu değerleri formülde yerine koyalım:
$40 = \frac{1}{2} \cdot k \cdot (0,2)^2$
Öncelikle $(0,2)^2$ değerini hesaplayalım:
$(0,2)^2 = 0,04$
Şimdi denklemi tekrar yazalım:
$40 = \frac{1}{2} \cdot k \cdot 0,04$
Denklemi $k$ için çözelim:
$40 = k \cdot 0,02$
$k = \frac{40}{0,02}$
$k = \frac{4000}{2}$
$k = 2000$ N/m
Yay sabitini $2000$ N/m olarak bulduk. Bu değer, aynı yay için her zaman sabittir.
Şimdi bize sorulan ikinci duruma geçelim:
Bu değerleri potansiyel enerji formülünde yerine koyarak $E_{p2}$'yi hesaplayalım:
$E_{p2} = \frac{1}{2} \cdot k \cdot (x_2)^2$
$E_{p2} = \frac{1}{2} \cdot 2000 \cdot (0,4)^2$
Öncelikle $(0,4)^2$ değerini hesaplayalım:
$(0,4)^2 = 0,16$
Şimdi denklemi tekrar yazalım:
$E_{p2} = \frac{1}{2} \cdot 2000 \cdot 0,16$
$E_{p2} = 1000 \cdot 0,16$
$E_{p2} = 160$ Joule
Buna göre, yay $0,4$ metre sıkıştırıldığında depolanan potansiyel enerji $160$ Joule olur.
Sıkışma miktarı $0,2$ metreden $0,4$ metreye yani 2 katına çıktığında, potansiyel enerji $x^2$ ile orantılı olduğu için $2^2 = 4$ katına çıkması beklenir. İlk durumda $40$ Joule olan enerji, 4 katına çıktığında $40 \times 4 = 160$ Joule olur. Bu da bulduğumuz sonucun doğru olduğunu gösterir.
Cevap C seçeneğidir.