Yeni aldığı araba ile yola çıktığında, "Bu araba gerçekten yollarla kucaklaşıyor," diye düşündü.
Bu cümledeki anlam olayı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Benzetme
B) Kişileştirme
C) Konu aktarması
D) Ad aktarması
İlk olarak, verilen cümleyi dikkatlice inceleyelim:
"Yeni aldığı araba ile yola çıktığında, 'Bu araba gerçekten yollarla kucaklaşıyor,' diye düşündü."
Bu cümlede anlam olayını bulmak için özellikle tırnak içindeki ifadeye odaklanmalıyız: "Bu araba gerçekten yollarla kucaklaşıyor."
- Kucaklaşmak eylemi, genellikle insanlar veya canlı varlıklar arasında gerçekleşen, sevgi, yakınlık veya kavuşma gibi duyguları ifade eden bir davranıştır.
- Ancak cümlede bu eylem, cansız bir varlık olan "araba" için kullanılmıştır. Araba, fiziksel olarak yollarla kucaklaşamaz. Bu ifade, arabanın yol tutuşunun ve sürüş konforunun mükemmel olduğunu, yolla bütünleştiğini anlatmak için kullanılmıştır.
- Cansız bir varlığa veya soyut bir kavrama, insana özgü bir özellik veya eylem yüklenmesine kişileştirme (teşhis) denir. Burada araba, yollarla kucaklaşarak adeta canlı bir varlık gibi davranmaktadır.
- Diğer seçenekleri de kısaca değerlendirelim:
- A) Benzetme: İki farklı şey arasında ortak bir özellikten yola çıkarak yapılan karşılaştırmadır (örneğin, "aslan gibi güçlü", "pamuk gibi eller"). Bu cümlede doğrudan bir benzetme edatı ("gibi", "sanki") veya açık bir karşılaştırma yoktur.
- C) Konu aktarması: Bu, edebi sanatlarda yaygın olarak kullanılan bir terim değildir. Genellikle "ad aktarması" veya "mecazımürsel" ile karıştırılabilir, ancak burada böyle bir durum söz konusu değildir.
- D) Ad aktarması (Mecazımürsel): Bir sözcüğün yerine, ilgili olduğu başka bir sözcüğün kullanılmasıdır (örneğin, "sobayı yaktık" yerine "ateşi yaktık" demek gibi; "Ankara bu duruma tepki gösterdi" derken Ankara'daki yöneticilerin kastedilmesi). Bu cümlede böyle bir anlam kayması veya aktarımı yoktur.
Bu nedenle, cansız bir varlığa insana özgü bir özellik yüklenmesi nedeniyle doğru anlam olayı kişileştirmedir.
Cevap B seçeneğidir.
