Kovalent bileşiklerin Lewis yapısı Test 2

NH₃ (amonyak) molekülünün Lewis yapısı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Azot atomunun 3 bağ yapmış ve 1 ortaklanmamış elektron çifti vardır
B) Azot atomunun 4 bağ yapmış ve ortaklanmamış elektronu yoktur
C) Hidrojen atomları 2'li elektron çifti oluşturabilir
D) Molekül lineer (doğrusal) geometriye sahiptir

NH3 (amonyak) molekülünün Lewis yapısını adım adım çizerek ve seçenekleri değerlendirerek doğru cevabı bulalım:

• Adım 1: Toplam Değerlik Elektron Sayısını Bulma
  • Azot (N) atomu 5A grubunda yer alır, bu nedenle 5 değerlik elektronu vardır.
  • Hidrojen (H) atomu 1A grubunda yer alır, bu nedenle 1 değerlik elektronu vardır.
  • NH3 molekülünde 1 Azot ve 3 Hidrojen atomu bulunur.
  • Toplam değerlik elektron sayısı: $1 \times 5 \text{ (N)} + 3 \times 1 \text{ (H)} = 5 + 3 = 8$'dir.
• Adım 2: Merkez Atomu Belirleme
  • Genellikle molekülde tek sayıda bulunan veya daha az elektronegatif olan atom merkez atom olur. NH3 molekülünde Azot (N) merkez atomdur. Hidrojen (H) atomları her zaman uç atomlardır.
• Adım 3: Tekli Bağları Oluşturma
  • Merkez atom olan Azot'u, üç Hidrojen atomuna tekli bağlarla bağlayalım. Her tekli bağ 2 elektron kullanır.
  • Kullanılan elektron sayısı: $3 \times 2 = 6$'dır.
  • Kalan elektron sayısı: $8 - 6 = 2$'dir.
• Adım 4: Kalan Elektronları Dağıtma ve Oktet/Dublet Kuralını Tamamlama
  • Hidrojen atomları tekli bağlarla dubletlerini (2 elektron) tamamlamışlardır.
  • Kalan 2 elektronu merkez atom olan Azot'un üzerine ortaklanmamış elektron çifti olarak yerleştirelim.
  • Bu durumda Azot atomunun etrafında 3 bağ (6 elektron) ve 1 ortaklanmamış elektron çifti (2 elektron) olmak üzere toplam 8 elektron bulunur ve oktetini tamamlamış olur.
• Adım 5: Seçenekleri Değerlendirme
  • A) Azot atomunun 3 bağ yapmış ve 1 ortaklanmamış elektron çifti vardır: Lewis yapımıza göre, Azot atomu 3 Hidrojen atomuyla tekli bağ yapmış ve üzerinde 1 çift ortaklanmamış elektron (2 elektron) bulunmaktadır. Bu ifade doğrudur.
  • B) Azot atomunun 4 bağ yapmış ve ortaklanmamış elektronu yoktur: Azot atomu 3 bağ yapmıştır, 4 bağ değil. Ayrıca üzerinde 1 ortaklanmamış elektron çifti vardır. Bu ifade yanlıştır.
  • C) Hidrojen atomları 2'li elektron çifti oluşturabilir: Hidrojen atomları sadece 1 bağ yaparak dubletini (2 elektron) tamamlar. Kendi aralarında veya başka bir atomla ortaklanmamış 2'li elektron çifti oluşturmazlar. Bu ifade yanlıştır.
  • D) Molekül lineer (doğrusal) geometriye sahiptir: NH3 molekülünün merkez atomu Azot'un üzerinde 3 bağ ve 1 ortaklanmamış elektron çifti bulunur. VSEPR (Değerlik Kabuğu Elektron Çifti İtme Kuramı) teorisine göre, bu durum moleküle üçgen piramit (trigonal piramidal) geometri kazandırır, lineer (doğrusal) değil. Bu ifade yanlıştır.

Cevap A seçeneğidir.