Allah'ın "zâtî sıfatları" ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Yaratıklarda bulunmazlar
B) Allah'ın zâtına ait özelliklerdir
C) Sonradan kazanılmış sıfatlardır
D) Allah'ın varlığıyla birlikte vardırlar
Sevgili öğrenciler, bu soruda Allah'ın "zâtî sıfatları" ile ilgili hangi ifadenin söylenemeyeceğini bulmamız isteniyor. Öncelikle Allah'ın zâtî sıfatlarının ne anlama geldiğini hatırlayalım:
- Zâtî sıfatlar, Allah'ın varlığı için zorunlu olan, sadece O'na mahsus ve başka hiçbir varlıkta bulunmayan eşsiz özellikleridir. Bu sıfatlar, Allah'ın zatının (kendisinin) ayrılmaz bir parçasıdır ve O'nun kemalini (mükemmelliğini) ifade eder.
- Başlıca zâtî sıfatlar şunlardır: Vücud (var olmak), Kıdem (başlangıcı olmamak), Beka (sonu olmamak), Vahdaniyet (tek olmak), Muhalefetün li'l-havadis (sonradan yaratılanlara benzememek), Kıyam bi-nefsihi (varlığı kendiliğinden olmak).
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yaratıklarda bulunmazlar: Bu ifade doğrudur. Zâtî sıfatlar, adından da anlaşılacağı gibi sadece Allah'ın zatına (kendi özüne) aittir. Hiçbir yaratılmış varlıkta (insan, hayvan, bitki, melek vb.) Allah'ın zâtî sıfatları bulunmaz. Örneğin, hiçbir yaratılmış varlık "başlangıcı olmayan" (Kıdem) veya "sonu olmayan" (Beka) değildir.
- B) Allah'ın zâtına ait özelliklerdir: Bu ifade de doğrudur. Zâtî sıfatlar, Allah'ın varlığının temelini oluşturan, O'nun özüne ait, O'nu diğer varlıklardan ayıran eşsiz niteliklerdir. Bu sıfatlar olmadan Allah'ın varlığı düşünülemez.
- C) Sonradan kazanılmış sıfatlardır: Bu ifade yanlıştır. Allah'ın zâtî sıfatları, O'nun varlığı gibi ezelîdir (başlangıcı yoktur) ve ebedîdir (sonu yoktur). Bu sıfatlar, Allah'ın varlığıyla birlikte vardır ve sonradan kazanılması söz konusu değildir. "Sonradan kazanmak" bir eksiklik veya değişim anlamına gelir ki bu durum Allah için düşünülemez. Allah, her zaman mükemmel ve eksiksizdir.
- D) Allah'ın varlığıyla birlikte vardırlar: Bu ifade doğrudur. Allah'ın varlığı ezelî ve ebedî olduğu gibi, O'nun zâtî sıfatları da O'nun varlığıyla birlikte, başlangıcı ve sonu olmaksızın vardır. Bu sıfatlar, Allah'ın zatından ayrı düşünülemez.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, Allah'ın zâtî sıfatları hakkında "sonradan kazanılmış sıfatlardır" demek doğru değildir. Bu sıfatlar, Allah'ın ezelî ve ebedî varlığının ayrılmaz bir parçasıdır.
Cevap C seçeneğidir.
