7. Aşağıdaki dizelerin hangisinde "aliterasyon" sanatı vardır?
A) Bu akşam sonbahar ne kadar serin
Geceyi hasretle zamanla bir
B) Dest-busi arzusuyla ölürsem dostlar
Kuze eylen toprağım sunun anınla yâre su
C) Şu bakır zirvelerin ardından
Bir süvari geliyor kan rengi
D) Bir siyah kadındır kaldırımlarda gece
Beyaz bir cehennem gibi sükûtu öper
Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden "aliterasyon" sanatının hangi dizede olduğunu bulmamız isteniyor. Öncelikle aliterasyonun ne olduğunu hatırlayalım:
- Aliterasyon (Ses Yinelemesi): Şiirde veya düz yazıda, aynı ünsüz sesin kelimelerin başında veya vurgulu hecelerinde art arda tekrarlanmasıyla oluşan bir ses sanatıdır. Bu tekrar, metne müzikalite, akıcılık ve vurgu katar.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bu akşam sonbahar ne kadar serin / Geceyi hasretle zamanla bir
- Bu dizelerde belirgin ve art arda tekrar eden bir ünsüz ses yoktur. 's' sesi ("sonbahar", "serin") geçse de, aliterasyon oluşturacak kadar yoğun ve dikkat çekici değildir.
- B) Dest-busi arzusuyla ölürsem dostlar / Kuze eylen toprağım sunun anınla yâre su
- Bu dizeleri dikkatlice okuduğumuzda, 's' ünsüz sesinin birçok kelimede tekrarlandığını fark ederiz: "Dest-busi arzusuyla ölürsem dostlar / Kuze eylen toprağım sunun anınla yâre su". Bu yoğun 's' sesi tekrarı, dizelere belirgin bir ahenk katmaktadır. İşte bu durum, aliterasyon sanatına güzel bir örnektir.
- C) Şu bakır zirvelerin ardından / Bir süvari geliyor kan rengi
- Bu dizelerde de belirli bir ünsüz sesin yoğun ve sanatsal bir tekrarı bulunmamaktadır. 'r' sesi ("bakır", "zirvelerin", "ardından", "bir", "süvari", "geliyor", "rengi") sıkça geçse de, aliterasyon oluşturacak kadar belirgin ve vurgulu değildir.
- D) Bir siyah kadındır kaldırımlarda gece / Beyaz bir cehennem gibi sükûtu öper
- Bu dizelerde 'k' sesi ("kadındır", "kaldırımlarda", "sükûtu") ve 'b' sesi ("bir", "beyaz", "bir") gibi tekrarlar olsa da, B seçeneğindeki 's' sesi kadar yoğun ve belirgin bir aliterasyon örneği oluşturmaz.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, 's' sesinin yoğun ve ahenkli tekrarı nedeniyle aliterasyon sanatının en belirgin şekilde B seçeneğinde kullanıldığını görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
