Mayoz bölünme sırasında gerçekleşen bağımsız dağılım ve krossing over olayları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Sadece hayvan hücrelerinde görülür
B) Genetik çeşitliliği azaltır
C) Aynı türün bireyleri arasında genetik farklılıklara yol açar
D) Kromozom sayısını değiştirir
Mayoz bölünme, eşeyli üreyen canlılarda gametlerin (üreme hücreleri) oluşumunu sağlayan özel bir hücre bölünmesi türüdür. Bu bölünme sırasında gerçekleşen bağımsız dağılım ve krossing over olayları, genetik çeşitliliği artıran önemli mekanizmalardır. Şimdi, bu mekanizmaları ve sorudaki seçenekleri inceleyelim:
- Bağımsız Dağılım: Homolog kromozom çiftleri metafaz I evresinde hücrenin ortasında rastgele dizilirler. Bu rastgele dizilme, her bir gametin farklı kromozom kombinasyonları içermesine yol açar. Düşünün ki, bir desteden kartları karıştırıp rastgele dağıtıyorsunuz, her seferinde farklı bir el elde edersiniz!
- Krossing Over (Parça Değişimi): Profaz I evresinde homolog kromozomlar birbirine temas eder ve gen alışverişinde bulunurlar. Bu olay, kromozomlar üzerindeki genlerin yeniden kombinasyonuna neden olur. Tıpkı iki farklı yapbozun parçalarını karıştırıp yeni bir yapboz oluşturmak gibi!
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Sadece hayvan hücrelerinde görülür: Bağımsız dağılım ve krossing over olayları sadece hayvan hücrelerinde değil, eşeyli üreyen tüm canlılarda (bitkiler, mantarlar vb.) görülür. Bu seçenek yanlıştır.
- B) Genetik çeşitliliği azaltır: Tam tersine, bağımsız dağılım ve krossing over olayları genetik çeşitliliği artırır. Bu sayede aynı türün bireyleri arasında farklı özellikler ortaya çıkar. Bu seçenek de yanlıştır.
- C) Aynı türün bireyleri arasında genetik farklılıklara yol açar: Evet, bağımsız dağılım ve krossing over olayları sayesinde her bir gamet farklı genetik kombinasyonlar içerir. Bu da döllenme sonucu oluşan bireyler arasında genetik farklılıklara yol açar. Bu seçenek doğrudur.
- D) Kromozom sayısını değiştirir: Mayoz bölünme kromozom sayısını yarıya indirir (örneğin, insanda 46 kromozomdan 23'e). Ancak, bağımsız dağılım ve krossing over kromozom sayısını doğrudan değiştirmez, sadece genlerin kombinasyonunu değiştirir. Bu seçenek de yanlıştır.
Dolayısıyla, doğru ifade C seçeneğinde verilmiştir.
Cevap C seçeneğidir.
